Đề kiểm tra 15 phút Chủ đề 3

Trong tinh thể ion, giữa các ion có lực hút tĩnh điện rất mạnh nên các hợp chất ion thường là chất rắn, khó nóng chảy, khó bay hơi ở điều kiện thường.

Các tinh thể ion khá rắn chắc, nhưng khá giòn. Đây là tính chất đặc trưng của tinh thể ion.

Đặt kim loại A, phi kim B ⇒ Muối X là AB₂

Khối lượng AB₂ trong mỗi phần là 4,44 : 2 = 2,22 g

AB₂ + 2AgNO₃ → 2AgB + A(NO₃)₂

AB₂ + Na₂CO₃ → ACO₃ + 2NaB 

Từ (1) và (2) ⇒ A = 40 (Ca); B = 35,5 (Cl)

Ca là một kim loại điển hình, Cl là một phi kim điển hình nên liên kết của X là liên kết ion.

HF có: = 3,98 - 2,2 = 1,78

HCl có: = 3,16 - 2,2 = 0,96

HBr có: = 2,96 - 2,2 = 0,76

HCl có: = 2,66 - 2,2 = 0,46

Chất có liên kết phân cực mạnh nhất thì lớn nhất 

HF có liên kết phân cực lớn nhất.

Cl₂ và O₂ có liên kết cộng hóa trị không phân cực

NaCl phân tử có liên kết ion giữa kim loại điển hình và phi kim điển hình

Liên kết của NH₃ tạo bởi 2 phi kim khác nhau là N và H ⇒ Liên kết cộng hóa trị.

Xác định hiệu độ âm điện:

Δχ_(N−H) = |3,04−2,2| = 0,84

Ta có 0,4 < 0,84 < 1,7

⇒ liên kết cộng hóa trị phân cực

Cấu hình electron Ca (Z = 20): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s²

Có 2 electron hóa trị nên dễ nhường 2 electron hóa trị hơn.

→ Ca²⁺: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶ (mất đi 2 e để đạt cấu hình bền vững)

X (Z = 20): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s² → X thuộc chu kì 4 nhóm IIA → X có xu hướng nhường 2e → có hóa trị II I trong khi tham gia liên kết, X là kim loại điển hình

Y có số p = số e = 9

Y (Z = 9): 1s²2s²2p⁵ → Y thuộc chu kì 2 nhóm VIIA→ Y có xu hướng nhận 1e → thường có hóa trị I trong khi tham gia liên kết, Y là phi kim điển hình.

→ Công thức phân tử XY₂: Có liên kết ion trong phân tử

Liên kết hydrogen là liên kết yếu được hình thành giữa nguyên tử H (đã liên kết với một nguyên tử có độ âm điện lớn) với một nguyên tử khác (có độ âm điện lớn) còn cặp electron riêng. Các nguyên tử có độ âm điện lớn thường gặp trong liên kết hydrogen là N, O, F…

Nguyên tử H của phân tử H₂O không tạo được liên kết hydrogen với nguyên tử C của C₂H₆ vì nguyên tử C của phân tử C₂H₆ không còn cặp electron riêng.

Cấu hình electron bền vững là cấu hình electron với lớp ngoài cùng có 8 electron (trừ He với lớp electron ngoài cùng có 2 electron).

Na (Z= 11) có cấu hình electron:1s²2s²2p⁶3s¹→ có 1 electron lớp ngoài cùng.

C1 (Z= 17) có cấu hình electron: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁵ → có 7 electron lớp ngoài cùng.

Ne (Z= 10) có cấu hình electron: 1s²2s²2p⁶ = có 8 electron lớp ngoài cùng.

O (Z = 8) có cấu hình electron: 1s²2s²2p⁴ = có 6 electron lớp ngoài cùng.

Vậy Ne có 8 electron lớp ngoài cùng. Do đó Ne có cấu hình electron bền vững.

Trong một phân tử nước, nguyên tử O mang phần điện tích âm còn 2 electron hóa trị chưa tham gia liên kết. Hai nguyên tử H mỗi nguyên tử mang một phần điện tích dương.

Như vậy:

- Nguyên tử O có thể tạo liên kết hydrogen với tối đa 2 nguyên tử H ở các phân tử nước khác.

- 2 nguyên tử H, mỗi nguyên tử H liên kết tối đa được với một nguyên tử O của phân tử nước khác.

Vậy một phân tử nước có thể tạo liên kết hydrogen tối đa với 4 phân tử nước khác.

Các chất có liên kết cộng hóa trị là:

(1) H₂S; (2) SO₂; (5) NH₃; (6) HBr; (7) CO₂;

Các chất còn lại có liên kết ion

Trong dãy halogen, tương tác van der Waals tăng theo sự tăng của số electron (và proton) trong phân tử, làm tăng nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi của các chất. Do đó I₂ có nhiệt độ sôi cao nhất.

N (Z = 7): [He]2s²2p³

⇒ có 5 electron lớp ngoài cùng

⇒ xu hướng nhận 3 electron để đạt cấu hình electron bền vững

⇒ góp 3 electron.

Công thức Lewis là N ≡ N.

Vậy liên kết trong phân tử N₂ là liên kết ba. 

Trong phân tử phosphorus trichloride gồm 2 nguyên tố: P và Cl

- Nguyên tử Cl có 7 electron ở lớp ngoài cùng 3 nguyên tử Cl, mỗi nguyên tử góp chung 1 electron độc thân để hình thành 3 liên kết cộng hóa trị với P.

- Nguyên tử P có 5 electron ở lớp ngoài cùng Góp chung 3 electron độc thân để hình thành 3 liên kết cộng hóa trị

Khi đó, quanh P và Cl đều có 8 electron như khí hiếm argon.

H₂, HCl, NH₃, F₂, HI, CO₂, N₂, CH₄ chỉ chứa liên kết cộng hóa trị.

Vậy chỉ có dãy NaCl, Al₂O₃, NaF, Ca(OH)₂ tất cả các phân tử đều có liên kết ion.

Các kim loại có 1, 2 hoặc 3 electron lớp ngoài cùng có xu hướng nhường 1, 2 hoặc 3 electron lớp ngoài cùng để tạo thành ion dương tương ứng có 8 electron lớp ngoài cùng.

Các chất: O₂, Cl₂ là các chất mà trong phân tử có liên kết cộng hóa trị không phân cực.

NaF là hợp chất trong phân tử có liên kết ion.

Trong dãy halogen, tương tác van der Waals tăng theo sự tăng số electron (và proton) trong phân tử, làm tăng nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi của các chất.

Số electron (và proton) trong phân tử tăng theo thứ tự: F₂ < Cl₂ < Br₂ < I₂.

⇒ I₂ có số electron (số proton) lớn nhất ⇒ Nhiệt độ sôi cao nhất.

Sự hình thành các ion:

Na → Na ⁺ + 1e

Cl + 1e → Cl^-

Trong phản ứng có sự hình thành cation sodium và anion chloride.

Ở các nút mạng của tinh thể natri clorua là các ion Na⁺, Cl⁻.