Đề kiểm tra 15 phút Hóa 10 Chương 3 Liên kết hóa học

Trong phân tử BeH₂ nguyên tử Be chưa đạt octet.

Phân tử AlCl₃ nguyên tử Al chưa đạt octet.

Trong phân tử PCl₅, lớp ngoài cùng của P có 10 electron, không tuân theo quy tắc octet

H (Z = 1): 1s¹ khi hình thành liên kết trong phân tử HF, H đã đạt cấu hình electron bền của khí hiếm helium với 2 electron lớp ngoài cùng.

F (Z = 9): 1s²2s²2p⁶ khi hình thành liên kết trong phân tử HF, F đã đạt cấu hình electron bền của khí hiếm neon.

Cấu hình electron của cation M⁺ và anion X^-: 1s²2s²2p⁶

Nguyên tử M nhường 1 electron để tạo thành cation M⁺:

M → M⁺ + 1e.

→ Cấu hình electron của nguyên tử M: 1s²2s²2p⁶3s¹ (Z = 11) → M là kim loại Na.

Nguyên tử X nhận 1 electron để trở thành anion X^-:

X + 1e → X^-.

→ Cấu hình electron của nguyên tử X: 1s²2s²2p⁵ (Z = 9) → X là phi kim F.

Cho đơn chất M tác dụng với đơn chất X:

2Na + F₂ 2NaF

- Trong tinh thể ion, giữa các ion có lực hút tĩnh điện rất mạnh nên các hợp chất ion thường là chất rắn, khó nóng chảy, khó bay hơi ở điều kiện thường.

- Các hợp chất ion thường tan nhiều trong nước. Khi tan trong nước, các ion bị tách ra khỏi mạng lưới tinh thể, chuyển động khá tự do và là tác nhân dẫn điện.

Khi tạo liên kết hóa học thì nguyên tử có xu hướng đạt tới cấu hình electron bền vững của khí hiếm.

Các chất tạo được liên kết hydrogen là: H₂O, NH₃, C₂H₅OH

- H₂O: Phân tử nước có hai nguyên tử H liên kết với nguyên tử O (có độ âm điện lớn) nên mỗi nguyên tử H trong phân tử nước này có thể tạo liên kết hydrogen với nguyên tử O trong phân tử nước khác. Bên cạnh đó, nguyên tử O còn 2 cặp electron chưa liên kết nên có thể tạo 2 liên kết hydrogen với nguyên tử H trong 2 phân tử nước khác.

- NH₃: Nguyên tử N có độ âm điện lớn làm cho liên kết N-H phân cực mạnh, trong phân tử NH₃ nguyên tử N còn cặp electron chưa liên kết nên có thể tạo liên kết hydrogen giữa các phân tử NH₃ với nhau.

- C₂H₅OH: Nguyên tử H gắn với nguyên tử O có độ âm điện cao nên H đó linh động, có thể tham gia tạo liên kết với O trong phân tử C₂H₅OH khác.

- CH₄: có độ âm điện nhỏ nên liên kết C-H phân cực yếu, nguyên tử C không còn cặp electron chưa liên kết nên không có khả năng tạo liên kết hydrogen giữa các phân tử CH₄ với nhau

- PF₃ không tạo được liên kết hydrogen vì không có nguyên tử H linh động.

Điều kiện cần và đủ để tạo thành liên kết hydrogen:

Nguyên tử hydrogen liên kết với các nguyên tử có độ âm điện lớn như F, O, N,...

Nguyên tử F, O, N,... liên kết với hydrogen phải có ít nhất một cặp electron hóa trị chưa liên kết.

Các chất mà phân tử có thể tạo liên kết hydrogen với phân tử cùng loại: H₂O, NH₃, HF

Tại áp suất 1 bar, nước có nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi tương ứng là 0^oC và (xấp xỉ) 100^oC, cao hơn so với nhiều chất có khối lượng phân tử lớn hơn nước. Tính chất này là do các phân tử nước liên kết khá chặt chẽ với nhau bởi các liên kết hydrogen. 

CH₃OH là chất lỏng ở điều kiện thường do giữa các phân tử CH₃OH có thể hình thành liên kết hydrogen.

Muối ăn ở trạng thái rắn tồn tại dưới dạng tinh thể ion.

Tương tác Van der Waals là tương tác tĩnh điện lưỡng cực – lưỡng cực giữa các nguyên tử hay phân tử.

X có electron cuối thuộc phân lớp s ⇒ nhóm A (I hoặc II).

Y có electron cuối thuộc phân lớp p ⇒ nhóm A (III → VIII).

e_X + e_Y = 20 ⇒ p_X + p_Y = 20

Ta có: X chỉ có thể là: H (p = 1); He (p = 2); Na (p = 11) và K (p = 19).

⇒ Ta thấy chỉ có Na (p = 11) ⇒ p_Y = 9 (fluorine) thỏa mãn.

⇒ X - Y: NaF (liên kết ion) 

M⁰ → M⁺ + 1e

Cấu hình electron của M⁺ 1s²2s²2p⁶

Cấu hình electron của M 1s²2s²2p⁶3s¹ ⇒ M là Na là kim loại điện hình liên kết với nguyên tử oxygen tạo ra hợp chất Na₂O. 

⇒ Loại liên kết trong hợp chất này là liên kết ion

F và Br đều có tính phi kim ⇒ Xu hướng cơ bản của nguyên tử F và Br trong các phản ứng hóa học là nhận electron.

Trong đó:

- F (Z = 9) có cấu hình electron là 1s²2s²2p⁵ ⇒ Nguyên tử F sẽ nhận thêm 1 electron để được lớp vỏ có 8 electron lớp ngoài cùng bền vững.

- Br (Z = 35) có cấu hình electron là 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶3d¹⁰4s²4p⁵ ⇒ Nguyên tử Br sẽ nhận thêm 1 electron để được lớp vỏ có 8 electron lớp ngoài cùng bền vững.

 Liên kết trong phân tử NH₃ được hình thành do AO s (của H) xen phủ với AO p (của N). 

Liên kết sigma (σ) được hình thành do sự xen phủ trục của hai orbital.

Bán kính của O nhỏ hơn bán kính của O^2- do khi nhận thêm electron thì lực đẩy giữa các electron tăng lên, làm giảm lực hút giữa hạt nhân với các electron dẫn đến electron ở xa hạt nhân hơn

Liên kết cộng hóa trị không phân cực là liên kết mà trong đó đôi electron dùng chung không bị lệch về phía nguyên tử nào cả.

⇒ Liên kết cộng hóa trị không cực thường được hình hình thành giữa các nguyê tử của cùng một nguyên tố.

⇒ Dãy phân tử đều có liên kết cộng hóa trị không phân cực là: Cl₂, O₂, N₂, F₂.