Đề kiểm tra 15 phút Hóa 10 Chương 3 Liên kết hóa học

Liên kết hydrogen ảnh hưởng tới tính chất của nước như: đặc điểm tập hợp, nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi.

Điều kiện để tạo thành liên kết hydrogen là: Nguyên tử hydrogen liên kết với các nguyên tử có độ âm điện lớn (như F, O, N, …) và các nguyên tử này phải có ít nhất một cặp electron hóa trị chưa liên kết.

K + 1e → K⁺. Sai vì K có 1 electron lớp ngoài cùng. Khi tham gia hình thành liên kết hóa học K có xu hướng nhường đi 1 electron.

Sửa lại: K → K⁺ + 1e

Cl₂ → 2Cl^- + 2e. Sai vì Cl có 7 electron lớp ngoài cùng. Có xu hướng nhận thêm 1 electron khi hình thành liên kết hóa học.

Sửa lại: Cl₂ + 2e → 2Cl^-

O₂ + 2e → 2O^2-. Sai vì mỗi nguyên tử O nhận 2 electron để tạo thành ion O^2- ⇒ phân tử O₂ nhận 4 electron để tạo thành 2 ion O^2-

Sửa lại: O₂ + 4e → 2O^2-

Ca → Ca²⁺ + 2e Đúng vì calcium có 2 electron lớp ngoài cùng, có xu hướng nhường đi 2 electron khi hình thành liên kết hóa học.

Phân tử có liên kết cộng hóa trị không phân cực: Br₂.

Phân tử có liên kết cộng hóa trị phân cực: H₂S, CH₄, NH₃, C₂H₄ và C₂H₂.

Cấu hình electron của cation X²⁺: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶.

Nguyên tử X nhường 2 electron để tạo thành ion X²⁺:

X → X²⁺ + 2e.

→ Cấu hình electron của nguyên tử X: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s² (Z = 20).

→ X nằm ở ô 20, chu kì 4, nhóm IIA.

K và O là kim loại điển hình và phi kim điển hình liên kết được hình thành là liên kết ion.

Trong phân tử HCl chỉ chứa 1 liên kết đơn là liên kết σ ⇒ không chứa liên kết pi (π).

Cấu hình electron của N (z = 7): 1s²2s²2p³, có 5 electron ở lớp ngoài cùng.

Trong phân tử N₂, để đạt cấu hình electron của khí hiếm gần nhất (Ne), mỗi nguyên tử nitrogen phải góp chung 3 electron.

Gọi số p, n, e: trong nguyên tử M là P₁, E₁, N₁

                        trong nguyên tử X là P₂, E₂, N₂.

Ta có các phương trình:

2P₁ + N₁ + 2P₂ + N₂ = 86

2P₁ + 2P₂ - (N₁ + N₂) = 26

(P₁ + N₁) + 12 = P₂ + N₂

2P₁ + N₁ + 18 = 2P₂ + N₂,

Giải hệ phương trình ta được cập nghiệm thỏa mãn:

M: P₁ = 11; N₁ = 12, vậy M là natri

X: P₂ = 17; N₂ = 18, vậy X là clo.

Cấu hình electron: M: 1s² 2s² 2p⁶ 3s^{1 _;} X: 1s² 2s²2p⁶ 3s² 3p⁵.

M là kim loại điển hình (vì lớp ngoài cùng có 1 electron)

X là phi kim điển hình (vì lớp ngoài cùng có 7 electron).

Vậy liên kết hoá học giữa M và X thuộc loại liên kết ion.

Các phát biểu đúng là (1), (3).

Bản chất của liên kết ion là lực hút tĩnh điện giữa các ion mang điện trái dấu. 

Liên kết ion là loại liên kết hóa học được hình thành nhờ lực hút tĩnh điện giữa cation và anion.

Cation: ion mang điện tích dương (Ví dụ: Ba²⁺)

Anion: ion mang điện tích âm (Ví dụ: O^2-).

Liên kết hydrogen làm tăng nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi của nước.

Do ảnh hưởng của liên kết hydrogen nên nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi của H₂O cao hơn nhiều so với H₂­S và CH₄.

Mặc dù chlorine có độ âm điện là 3,16 xấp xỉ với nitrogen là 3,04 nhưng giữa các phân tử HCl không tạo được liên kết hydrogen với nhau, trong khi giữa các phân tử NH₃ tạo được liên kết hydrogen với nhau, nguyên nhân là do kích thước nguyên tử chlorine lớn hơn nguyên tử nitrogen nên mật độ điện tích âm trên chlorine không đủ lớn để hình thành liên kết hydrogen.

Ta có: = (C) – (A) = 2,55 – 2,2 = 0,35 ⇒ 0 ≤ < 0,4

⇒ Liên kết hóa học giữa các nguyên tử C và H trong phân tử CH₄ là loại liên kết cộng hóa trị không phân cực.

A có 1 electron ở lớp ngoài cùng ⇒ Cần nhường đi 1 electron ⇒ Ion A⁺ 

B có có 6 electron ở lớp ngoài cùng  ⇒ Cần nhận thêm 2 electron ⇒ Ion B^2-

⇒ Công thức phân tử giữa A và B là: A₂B

A là kim loại điển hình và B là phi kim điển hình do đó trong phân tử A₂B có liên kết ion

Các nguyên tử của các nguyên tố phi kim có xu hướng nhận thêm electron để đạt tới cấu hình bền vững: Cl, O.

Cấu hình electron của Ca: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s²

Ca có xu hướng nhường 2 electron để đạt tới cấu hình bền vững.

Cấu hình electron của Cl: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁵

Cl có xu hướng nhận 1 electron để đạt tới cấu hình bền vững.

Cấu hình electron của Fe: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶3d⁶4s²

Fe có xu hướng nhường 2 hoặc 3 electron để đạt tới cấu hình bền vững.

Cấu hình electron của O: 1s²2s²2p⁴

O có xu hướng nhận 2 electron để đạt tới cấu hình bền vững.

Cấu hình electron của Mg: 1s²2s²2p⁶3s²

Mg có xu hướng nhường 2 electron để đạt tới cấu hình bền vững.

Liên kết hydrogen là liên kết yếu được hình thành giữa nguyên tử H (đã liên kết với một nguyên tử có độ âm điện lớn) với một nguyên tử khác (có độ âm điện lớn) còn cặp electron riêng. Các nguyên tử có độ âm điện lớn thường gặp trong liên kết hydrogen là N, O, F.

Trong sơ đồ trên, đường nét đứt đại diện cho liên kết hydrogen.

Các kim loại có 1, 2 hoặc 3 electron lớp ngoài cùng có xu hướng nhường 1, 2 hoặc 3 electron lớp ngoài cùng để tạo thành ion dương tương ứng có 8 electron lớp ngoài cùng.

Công thức không đủ electron theo quy tắc octet vì B chưa đủ 8 electron lớp ngoài cùng. 

Công thức đúng: 

Cấu hình electron của cation M⁺ và anion X^-: 1s²2s²2p⁶

Nguyên tử M nhường 1 electron để tạo thành cation M⁺:

M → M⁺ + 1e.

→ Cấu hình electron của nguyên tử M: 1s²2s²2p⁶3s¹ (Z = 11) → M là kim loại Na.

Nguyên tử X nhận 1 electron để trở thành anion X^-:

X + 1e → X^-.

→ Cấu hình electron của nguyên tử X: 1s²2s²2p⁵ (Z = 9) → X là phi kim F.

Cho đơn chất M tác dụng với đơn chất X:

2Na + F₂ 2NaF