Đề kiểm tra 15 phút Hóa 10 Chương 3 Liên kết hóa học

Các nguyên tử của các nguyên tố kim loại có xu hướng nhường đi electron để đạt tới cấu hình bền vững: K, Zn, Mg.

Cấu hình electron của K: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s¹

K có xu hướng nhường 1 electron để đạt tới cấu hình bền vững.

Cấu hình electron của F: 1s²2s²2p⁵

F có xu hướng nhận 1 electron để đạt tới cấu hình bền vững.

Cấu hình electron của Zn: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶3d¹⁰4s²

Zn có xu hướng nhường 2 electron để đạt tới cấu hình bền vững.

Cấu hình electron của O: 1s²2s²2p⁴

O có xu hướng nhận 2 electron để đạt tới cấu hình bền vững.

Cấu hình electron của Mg: 1s²2s²2p⁶3s²

Mg có xu hướng nhường 2 electron để đạt tới cấu hình bền vững.

X có 1 electron lớp ngoài cùng, electron cuối cùng điền vào phân lớp 4s

→ X thuộc chu kì 4, nhóm IA.

X có xu hướng dễ dàng nhường 1 electron để tạo thành ion: X → X⁺ + 1e.

Y có 7 electron lớp ngoài cùng, electron cuối cùng điền vào phân lớp 2p

→ Y thuộc chu kì 2, nhóm VIIA.

Y có xu hướng dễ dàng nhận 1 electron để tạo thành ion: Y + 1e → Y^–.

Hai ion được tạo thành mang điện tích ngược dấu hút nhau bằng lực hút tĩnh điện, tạo nên phân tử XY ⇒ Liên kết hoá học giữa nguyên tử X và nguyên tử Y là liên kết ion.

Nguyên tử H và nguyên tử N đều là phi kim ⇒ Liên kết cộng hóa trị. 

Xác định hiệu độ âm điện:

Δ(N−H) = |3,04 − 2,2 | = 0,84

Ta có 0,4 < 0,84 < 1,7 

Vì nitrogen có độ âm điện lớn hơn Hydrogen do đó cặp electron chung sẽ nằm lệch về phía nguyên tử có độ âm điện lớn hơn là nitrogen

⇒ Liên kết cộng hoá trị phân cực từ phía nguyên tử nitrogen sang phía nguyên tử hydrogen

Giữa các phân tử CH₃OH tồn tại liên kết hydrogen giữa nguyên tử H (liên kết với O có độ âm điện lớn) và nguyên tử O còn cặp electron hóa trị chưa tham gia liên kết.

Chỉ có H₂O, NH₃, HF mới tạo được liên kết hydrogen với các phân tử cùng loại; còn H₂S, CO₂, HCl thì không. 

Ethanol tan vô hạn trong nước do nước và ethanol có thể tạo liên kết hydrogen với nhau.

Tương tác Van der Waals là tương tác tĩnh điện lưỡng cực – lưỡng cực giữa các nguyên tử hay phân tử.

Oxygen có cấu hình electron là: 1s²2s²2p⁴.

Oxygen có khuynh hướng nhận thêm 2 electron để đạt được cấu hình electron bền vững giống với khí hiếm neon (Ne).

Theo quy tắc octet (bát tử): Trong quá trình hình thành liên kết hóa học, nguyên tử các nguyên tố nhóm A có xu hướng tạo thành lớp vỏ ngoài cùng có 8 electron tương ứng với khí hiếm gần nhất (hoặc 2 electron với khí hiếm helium).

 Hiệu độ âm điện của:

CO₂ = 3,44 - 2,55 = 0,89

CH₄ = 2,55 - 2,20 = 0,35

H₂O = 3,44 - 2,20 = 1,24

H₂O₂ = 3,44 - 2,20 = 1,24

Hiệu độ âm điện của C và H là 0,35. Vậy phân tử CH₄ có liên kết cộng hóa trị không phân cực. 

Nguyên tử X có điện tích hạt nhân +8

Cấu hình electron của X (Z = 8): 1s²2s²2p⁴

⇒ có 2 elctron lớp ngoài cùng

⇒ xu hướng nhận 2 electron để đạt cấu hình electron bền vững của khí hiếm.

X (Z = 20): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s² → X thuộc chu kì 4 nhóm IIA → X có xu hướng nhường 2e → có hóa trị II I trong khi tham gia liên kết, X là kim loại điển hình

Y có số p = số e = 9

Y (Z = 9): 1s²2s²2p⁵ → Y thuộc chu kì 2 nhóm VIIA→ Y có xu hướng nhận 1e → thường có hóa trị I trong khi tham gia liên kết, Y là phi kim điển hình.

→ Công thức phân tử XY₂: Có liên kết ion trong phân tử

Các hợp chất NaCl, K₂O, MgO là các hợp chất ion được hình thành từ kim loại điển hình và phi kim điển hình.

HCl là hợp chất cộng hóa trị. Nguyên tử hydrogen liên kết với nguyên tử chlorine bằng cách mỗi nguyên tử góp chung 1 electron tạo thành 1 cặp electron dùng chung trong phân tử HCl.

Theo quy tắc bát tử (8 electron) thì các nguyên tử của các nguyên tố có khuynh hướng liên kết với các nguyên tử khác để đạt được cấu hình bền vững của các khí hiếm với 8 electron (hoặc đối với helium) ở lớp ngoài cùng.

Các nguyên tử các nguyên tố s thường có khuynh hướng nhường electron lớp ngoài cùng để có lớp sát ngoài cùng 8 electron..

Viết cấu hình electron của các nguyên tử cấu hình electron của ion tương ứng:

Na (Z = 11): 1s²2s²2p⁶3s¹ Na⁺: 1s²2s²2p⁶

Mg (Z = 12): 1s² 2s²2p⁶ 3s² Mg²⁺: 1s²2s²2p⁶

Al (Z = 13): 1s²2s²2p⁶3s²3p¹ Al³⁺: 1s²2s²2p⁶

O (Z = 8): 1s²2s²2p⁴ O^2-: 1s² 2s²2p⁶

Ca (Z = 20): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s² Ca²⁺: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶

S (Z = 16): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁴  S^2-: 1s² 2s² 2p⁶3s²3p⁶

Cl (Z = 17): 1s²2s² 2p⁶3s²3p⁵ Cl^- 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶

3 ion có 3 lớp electron là : Ca²⁺, S^2-, Cl^-

Phân tử có liên kết cộng hóa trị phân cực là HCl.

Phân tử có liên kết cộng hóa trị không phân cực là O₂ và N₂

Phân tử có liên kết ion là MgO.

O^2- có 16 proton.

O^2- là phần tử mang điện âm.

O^2- được tạo thành khi O nhận vào 2 electron.

Trong phân tử O₂, độ âm điện của hai nguyên tử O bằng nhau nên có cặp electron chung không bị lệch về phía một nguyên tử.

Theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân nguyên tử trong nhóm VIIIA (nhóm khí hiếm), bán kính nguyên tử tăng đồng thời khối lượng nguyên tử tăng.

⇒ Tương tác van der Waals tăng ⇒ Nhiệt độ nóng chảy tăng.

⇒ Khí hiếm có nhiệt độ nóng chảy cao nhất trong dãy là Xe.