Đề kiểm tra 15 phút Hóa 10 Chương 3 Liên kết hóa học

Cấu hình electron: 

H: 1s²

S: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁴

Liên kết trong phân tử H₂S được hình thành do sự xen phủ giữa orbital AO 1s của H và AO 3p của S.

Liên kết tạo thành do sự góp chung electron thuộc loại liên kết cộng hóa trị.

Mỗi gạch nối biểu thị 1 cặp electron. Vậy số electron dùng chung giữa hai nguyên tử H và F là 2.

Trong các halogen, các phân tử X₂ liên kết với nhau bằng lực van der Waals. Lực này tăng lên theo chiều tăng của khối lượng phân tử halogen.

Vì thế từ F₂ đến I₂, nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi tăng dần.

Tương tác Van der Waals tăng khi khối lượng phân tử tăng, kích thước phân tử tăng.

Ca (Z = 20): [Ar]4s² có 2 electron lớp ngoài cùng ⇒ xu hướng nhường 2 electron để đạt cấu hình electron lớp ngoài cùng bền vững của khí hiếm gần nhất là Ar.

⇒ Cấu hình electron của Ca²⁺ là: [Ar]

F (Z = 9): 1s²2s²2p⁵ có 7 electron lớp ngoài cùng ⇒ xu hướng nhận 1 electron để đạt cấu hình electron lớp ngoài cùng bền vững của khí hiếm gần nhất là Ne.

⇒ Cấu hình electron của F⁻ là: [Ne]

Al (Z = 13): [Ne]3s²3p¹ có 3 electron lớp ngoài cùng ⇒ xu hướng nhường 3 electron để đạt cấu hình electron lớp ngoài cùng bền vững của khí hiếm gần nhất là Ne.

⇒ Cấu hình electron của Al³⁺ là: [Ne]

P (Z = 15): [Ne]3s²3p³ có 5 electron lớp ngoài cùng ⇒ xu hướng nhận 3 electron để đạt cấu hình electron lớp ngoài cùng bền vững của khí hiếm gần nhất là Ar.

⇒ Cấu hình electron của P³⁻ là: [Ar]

Vậy có 2 ion có cấu hình electron của khí hiếm neon.

Trong phản ứng hóa học, các nguyên tử có xu hướng hình thành lớp vỏ bền vững như khí hiếm.

 Ion âm gọi là anion, ion dương gọi là cation.

X có 1 electron lớp ngoài cùng, electron cuối cùng điền vào phân lớp 4s

→ X thuộc chu kì 4, nhóm IA.

X có xu hướng dễ dàng nhường 1 electron để tạo thành ion: X → X⁺ + 1e.

Y có 7 electron lớp ngoài cùng, electron cuối cùng điền vào phân lớp 2p

→ Y thuộc chu kì 2, nhóm VIIA.

Y có xu hướng dễ dàng nhận 1 electron để tạo thành ion: Y + 1e → Y^–.

Hai ion được tạo thành mang điện tích ngược dấu hút nhau bằng lực hút tĩnh điện, tạo nên phân tử XY ⇒ Liên kết hoá học giữa nguyên tử X và nguyên tử Y là liên kết ion.

Nguyên tử H có 1 electron ở lớp ngoài cùng

Nguyên tử N có 5 electron ở lớp ngoài cùng

⇒ Nguyên tử H cần thêm 1 electron và N cần thêm 3 electron để đạt cấu hình electron bền vững của khí hiếm

⇒ Khi 3 nguyên tử H và 1 nguyên tử N liên kết với nhau, mỗi nguyên tử H góp 1 electron và nguyên tử N góp ra 3 electron để tạo ra 3 đôi electron dùng chung.

Số cặp electron chung giữa nguyên tử nitrogen và các nguyên tử hydrogen là 3.

Tương tác Van der Waals là một loại liên kết rất yếu, hình thành do lực hút tĩnh điện giữa các cực trái dấu của phân tử. 

Cấu hình electron bền vững là cấu hình electron với lớp ngoài cùng có 8 electron (trừ He với lớp electron ngoài cùng có 2 electron).

Na (Z= 11) có cấu hình electron:1s²2s²2p⁶3s¹→ có 1 electron lớp ngoài cùng.

C1 (Z= 17) có cấu hình electron: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁵ → có 7 electron lớp ngoài cùng.

Ne (Z= 10) có cấu hình electron: 1s²2s²2p⁶ = có 8 electron lớp ngoài cùng.

O (Z = 8) có cấu hình electron: 1s²2s²2p⁴ = có 6 electron lớp ngoài cùng.

Vậy Ne có 8 electron lớp ngoài cùng. Do đó Ne có cấu hình electron bền vững.

Độ bền của liên kết tăng khi độ dài của liên kết giảm.

Quy tắc octet không được sử dụng khi xem xét sự hình thành của:

(3) Liên kết hydrogen.

(4) Tương tác van der Waals.

Liên kết hydrogen là một loại liên kết yếu được hình thành giữa nguyên tử H (đã liên kết với một nguyên tử có độ âm điện lớn) với một nguyên tử khác (có độ âm điện lớn) còn cặp electron riêng.

Tương tác van der Waals là một loại liên kết rất yếu, hình thành do lực hút tĩnh điện giữa các cực trái dấu của phân tử.

Cấu hình electron của cation M⁺ và anion X^-: 1s²2s²2p⁶

Nguyên tử M nhường 1 electron để tạo thành cation M⁺:

M → M⁺ + 1e.

→ Cấu hình electron của nguyên tử M: 1s²2s²2p⁶3s¹ (Z = 11) → M là kim loại Na.

Nguyên tử X nhận 1 electron để trở thành anion X^-:

X + 1e → X^-.

→ Cấu hình electron của nguyên tử X: 1s²2s²2p⁵ (Z = 9) → X là phi kim F.

Cho đơn chất M tác dụng với đơn chất X:

2Na + F₂ 2NaF

Boron (Z = 5): 1s²2s²2p¹

Boron có 3 electron lớp ngoài cùng, là phi kim (trường hợp đặc biệt) nên không nhường electron.

Potassium (Z = 19): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s¹

Potassium có 1 electron lớp ngoài cùng nên có xu hướng nhường đi 1 electron này khi hình thành liên kết hóa học.

Magnesium (Z = 12): 1s²2s²2p⁶3s²

Magnesium có 2 electron lớp ngoài cùng nên xu hướng nhường đi 2 electron này khi hình thành liên kết hóa học.

Fluorine (Z = 9): 1s²2s²2p⁵

Fluorine có 7 electron lớp ngoài cùng nên có xu hướng nhận thêm 1 electron khi hình thành liên kết hóa học.

Ở các nút mạng của tinh thể natri clorua là các ion Na⁺, Cl⁻.

Phát biểu đúng: (a), (c).

Phát biểu (b) không đúng, vì: Khối lượng phân tử càng lớn thì nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi càng cao.

Phát biểu (d) không đúng, vì: Tương tác Van der Waals làm tăng nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi các chất, nhưng ở mức độ ảnh hưởng yếu hơn so với liên kết hydrogen.

Ne (Z = 10): 1s²2s²2p⁶

Fluorine (Z =9): 1s²2s²2p⁵ có 7 electron lớp ngoài cùng. Xu hướng nhận thêm 1 electron để đạt được cấu hình electron bền vững của khí hiếm gần nhất là Ne: 1s²s²2p⁶

Sulfur (Z = 15): 1s²2s²2p⁶3s²3p³ có 5 electron lớp ngoài cùng. Xu hướng nhận thêm 3 electron để đạt được cấu hình electron bền vững của khí hiếm gần nhất là Ar: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶

Hydrogen (Z = 1): 1s¹ có 1 electron lớp ngoài cùng. Xu hướng nhận thêm 1 electron để đạt được cấu hình electron bền vững của khí hiếm gần nhất là He: 1s²

Chlorine (Z=17): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁵ có 7 electron lớp ngoài cùng. Xu hướng nhận thêm 1 electron để đạt được cấu hình electron bền vững của khí hiếm gần nhất là Ar: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶

Vậy nguyên tử nguyên tố Fluorine có xu hướng đạt cấu hình electron bền vững của khí hiếm neon khi tham gia hình thành liên kết hóa học.