Đề kiểm tra 15 phút Hóa 10 Chương 3 Liên kết hóa học

Nguyên tử Y có 7 electron = số proton = số electron = 7.

Nguyên tử Y có 7 electron → cấu hình electron: 1s²2s²2p³ → có 5 electron lớp ngoài cùng → xu hướng nhận 3 electron để đạt cấu hình electron bền vững của khí hiếm gần nhất (Ne).

X + 3e → X^3-

Do đó ion X³⁺ có 7 + 3 = 10 (electron); số proton không đổi là 7 proton.

Cấu hình electron nguyên tử X là: [He]2s²2p⁴ X là phi kim, thuộc nhóm VIA

Cấu hình electron nguyên tử Y là: [Ar]4s¹ Y là kim loại, thuộc nhóm IA.

Cấu hình electron nguyên tử Z là: [Ne]3s²3p⁴ Z là phi kim, thuộc nhóm VIA.

Liên kết hình thành giữa X và Y; Y và Z là liên kết ion.

Liên kết hình thành giữa X và Z là liên kết cộng hóa trị có cực.

Hiệu độ âm điện trong phân tử N₂ bằng 0.

Liên kết ion là loại liên kết hóa học được hình thành nhờ lực hút tĩnh điện giữa cation và anion.

Cation: ion mang điện tích dương (Ví dụ: Ba²⁺)

Anion: ion mang điện tích âm (Ví dụ: O^2-).

Mặc dù chlorine có độ âm điện là 3,16 xấp xỉ với nitrogen là 3,04 nhưng giữa các phân tử HCl không tạo được liên kết hydrogen với nhau, trong khi giữa các phân tử NH₃ tạo được liên kết hydrogen với nhau, nguyên nhân là do kích thước nguyên tử chlorine lớn hơn nguyên tử nitrogen nên mật độ điện tích âm trên chlorine không đủ lớn để hình thành liên kết hydrogen.

Nguyên tử kim loại có 1, 2, 3 electron lớp ngoài cùng

⇒ Để đạt cấu hình bền vững của khí hiếm thì nhường electron sẽ dễ hơn

⇒ Trở thành phần tử mang điện dương gọi là cation.

He: (Z=2) 1s²

Fluorine (Z = 9): 1s²2s²2p⁵ có 7 electron lớp ngoài cùng. Xu hướng nhận thêm 1 electron để đạt được cấu hình electron bền vững của khí hiếm gần nhất là Ne: 1s²2s²2p⁶

Oxygen (Z=8): 1s²2s²2p⁴ có 6 electron lớp ngoài cùng. Xu hướng nhận thêm 2 electron để đạt được cấu hình electron bền vững của khí hiếm gần nhất là Ne: 1s²2s²2p⁶

Hydrogen (Z = 1): 1s¹ có 1 electron lớp ngoài cùng. Xu hướng nhận thêm 1 electron để đạt được cấu hình electron bền vững của khí hiếm gần nhất là He: 1s²

Chlorine (Z=17): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁵ có 7 electron lớp ngoài cùng. Xu hướng nhận thêm 1 electron để đạt được cấu hình electron bền vững của khí hiếm gần nhất là Ar: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶

Vậy nguyên tử nguyên tố Hydrogen có xu hướng đạt cấu hình electron bền vững của khí hiếm helium khi tham gia hình thành liên kết hóa học.

Tính kim loại của Al < Mg < Na < K nên liên kết trong phân tử AlCl₃ mang nhiều tính cộng hóa trị nhất.

X (Z = 20): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s² → X thuộc chu kì 4 nhóm IIA → X có xu hướng nhường 2e → có hóa trị II I trong khi tham gia liên kết, X là kim loại điển hình

Y có số p = số e = 9

Y (Z = 9): 1s²2s²2p⁵ → Y thuộc chu kì 2 nhóm VIIA→ Y có xu hướng nhận 1e → thường có hóa trị I trong khi tham gia liên kết, Y là phi kim điển hình.

→ Công thức phân tử XY₂: Có liên kết ion trong phân tử

Liên kết hydrogen là loại liên kết yếu được hình thành giữa nguyên tử H (đã liên kết với một nguyên tử có độ âm điện lớn, thường là F, O, N) với một nguyên tử khác (có độ âm điện lớn thường là F, O, N) còn cặp electron hóa trị chưa tham gia liên kết.

Hợp chất chứa liên kết ion trong phân tử thường được tạo thành từ kim loại điển hình và phi kim điển hình.

Hợp chất tạo bởi chlorine và các kim loại Cs, Ba, K có chứa liên kết ion trong phân tử

Ion đa nguyên tử là NH₄⁺.

Độ phân cực của liên kết tăng dần theo dãy: liên kết cộng hóa trị không phân cực < liên kết cộng hóa trị phân cực < liên kết ion.

Cl₂: Liên kết giữa Cl và Cl là liên kết cộng hóa trị không cực

HCl: Liên kết giữa H và Cl là liên kết cộng hóa trị có cực.

KCl: Liên kết giữa K và Cl là liên kết ion

Chiều tăng dần sự phân cực liên kết trong phân tử là:

Cl₂ < HCl < NaCl

Khí hiếm argon (Z = 18): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶

- Magnesium (Z = 12): 1s²2s²2p⁶3s² có 2 electron lớp ngoài cùng. Xu hướng nhường đi  2 electron để đạt được cấu hình electron bền vững của khí hiếm gần nhất là Ne: 1s²2s²2p⁶

- Oxygen (Z = 8): 1s²2s²2p⁴ có 6 electron lớp ngoài cùng. Xu hướng nhận thêm 2 electron để đạt được cấu hình electron bền vững của khí hiếm gần nhất là Ne: 1s²2s²2p⁶

- Lithium (Z = 3): 1s²2s¹ có 1 electron lớp ngoài cùng. Xu hướng nhường đi 1 electron để đạt được cấu hình electron bền vững của khí hiếm gần nhất là He: 1s²

- Chlorine (Z = 17): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁵ có 7 electron lớp ngoài cùng. Xu hướng nhận thêm 1 electron để đạt được cấu hình electron bền vững của khí hiếm gần nhất là Ar: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶.

Vậy nguyên tử nguyên tố chlorine có xu hướng đạt cấu hình electron bền vững của khí hiếm argon khi tham gia hình thành liên kết hóa học.

+ Trong hợp chất  

Nguyên tử X nhường 1 electron tạo thành X⁺ ⇒ Na, K thỏa mãn

Nguyên tử Y nhận 2 electron tạo thành Y^2‾  ⇒ O, S thỏa mãn

+ Trong hợp chất

Nguyên tử X nhường 2 electron tạo thành X²⁺ ⇒ Ca thỏa mãn

Nguyên tử Y nhận 1 electron tạo thành Y‾ ⇒ Cl thỏa mãn, O không thỏa mãn.

Vậy cặp Ca và O không thỏa mãn

Vì nguyên tử hydrogen có độ âm điện nhỏ hơn nguyên tử fluorine " nguyên tử hydrogen mang một phần điện tích dương và nguyên tử fluorine mang một phần điện tích âm.

Sơ đồ thể hiện đúng liên kết hydrogen giữa 2 phân tử hydrogen fluoride (HF) là:

H^δ+−F^δ−...H^δ+−F^δ−.

Các nguyên tử trong phân tử liên kết với nhau bằng những liên kết có lực liên kết mạnh như liên kết ion, liên kết cộng hóa trị.

Các phân tử cũng có thể liên kết với nhau bằng những liên kết có lực yếu hơn như liên kết hydrogen, tương tác Van der Waals.

Các electron hóa trị là các electron thuộc lớp ngoài cùng và phân lớp sát lớp ngoài cùng tham gia vào quá trình tạo thành liên kết.

Điều kiện cần và đủ để tạo thành liên kết hydrogen:

Nguyên tử hydrogen liên kết với các nguyên tử có độ âm điện lớn như F, O, N,...

Nguyên tử F, O, N,... liên kết với hydrogen phải có ít nhất một cặp electron hóa trị chưa liên kết.

Các chất mà phân tử có thể tạo liên kết hydrogen với phân tử cùng loại: H₂O, NH₃, HF

Liên kết được tạo nên từ xen phủ bên của hai AO p được gọi là liên kết pi (π).