Đề kiểm tra 15 phút Hóa 10 Chương 3 Liên kết hóa học

Theo mô hình mô tả ta thấy nguyên tử này có 15 electron và nhận thêm 3 electron để đạt lớp vỏ thỏa mãn quy tắc octet.

Mô hình mô tả quá trình tạo liên kết hóa học của P.

Liên kết ion được tạo thành giữa hai nguyên tử bằng lực hút tĩnh điện giữa các ion mang điện tích trái dấu.

Ví dụ: Khi kim loại potasssium kết hợp với phi kim oxygen, tạo thành các ion Ba²⁺ và O^2–, các ion này có điện tích trái dấu sẽ hút nhau tạo thành liên kết ion

Viết cấu hình electron của các nguyên tử cấu hình electron của ion tương ứng:

Na (Z = 11): 1s²2s²2p⁶3s¹ Na⁺: 1s²2s²2p⁶

Mg (Z = 12): 1s² 2s²2p⁶ 3s² Mg²⁺: 1s²2s²2p⁶

Al (Z = 13): 1s²2s²2p⁶3s²3p¹ Al³⁺: 1s²2s²2p⁶

O (Z = 8): 1s²2s²2p⁴ O^2-: 1s² 2s²2p⁶

Ca (Z = 20): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s² Ca²⁺: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶

S (Z = 16): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁴  S^2-: 1s² 2s² 2p⁶3s²3p⁶

Cl (Z = 17): 1s²2s² 2p⁶3s²3p⁵ Cl^- 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶

3 ion có 3 lớp electron là : Ca²⁺, S^2-, Cl^-

X (Z = 20): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s² → X thuộc chu kì 4 nhóm IIA → X có xu hướng nhường 2e → có hóa trị II I trong khi tham gia liên kết, X là kim loại điển hình

Y có số p = số e = 9

Y (Z = 9): 1s²2s²2p⁵ → Y thuộc chu kì 2 nhóm VIIA→ Y có xu hướng nhận 1e → thường có hóa trị I trong khi tham gia liên kết, Y là phi kim điển hình.

→ Công thức phân tử XY₂: Có liên kết ion trong phân tử

Liên kết hydrogen ảnh hưởng tới tính chất của nước như: đặc điểm tập hợp, nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi.

Liên kết tạo thành do sự góp chung electron thuộc loại liên kết cộng hóa trị.

Nitrogen (Z = 7): 1s²2s²2p³

Nitrogen có 5 electron lớp ngoài cùng, có xu hướng nhận 3 electron.

Potassium (Z = 19): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s¹

Potassium có 1 electron lớp ngoài cùng nên có xu hướng nhường đi 1 electron này khi hình thành liên kết hóa học.

Chlorine (Z = 17): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁵

Chlorine có 5 electron lớp ngoài cùng nên có xu hướng nhận thêm 1 electron này khi hình thành liên kết hóa học.

Sodium (Z = 11): 1s²2s²2p⁶3s¹

Sodium có 1 electron lớp ngoài cùng nên có xu hướng nhường đi 1 electron khi hình thành liên kết hóa học.

Liên kết cộng hóa trị là liên kết hóa học được hình thành giữa hai nguyên tử bằng một hay nhiều cặp electron dùng chung

Chất có liên kết ion là K₂S, MgCl₂, Na₂O.

Các liên kết trong phân tử nitrogen được tạo thành do sự xen phủ của 3 orbital p giống nhau về hình dạng và kích thước, chỉ khác nhau về sự định hướng trong không gian.

Liên kết hydrogen được hình thành giữa nguyên tử H (đã liên kết với một nguyên tử có độ âm điện lớn) với một nguyên tử khác (có độ âm điện lớn còn cặp electron hóa trị chưa tham gia liên kết).

Trong phân tử, khi các electron di chuyển tập trung về một phía bất kì của phân tử sẽ hình thành nên các lưỡng cực tạm thời.

Nguyên tử H (Z = 1): 1s²

⇒ có 1 electron ở lớp ngoài cùng, mỗi nguyên tử H có xu hướng góp chung 1 electron để tạo thành phân tử H₂. Công thức cấu tạo: H – H.

Nguyên tử O (Z = 8): 1s²2s²2p⁴

⇒ có 6 electron ở lớp ngoài cùng, mỗi nguyên tử O có xu hướng góp chung 2 electron để tạo thành phân tử O₂. Công thức cấu tạo: O = O.

Nguyên tử N (Z = 7): 1s²2s²2p³

⇒ có 5 electron ở lớp ngoài cùng, mỗi nguyên tử N có xu hướng góp chung 3 electron để tạo thành phân tử N₂. Công thức cấu tạo: N ≡ N.

Nguyên tử Cl (Z = 17): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁵

⇒ có 7 electron ở lớp ngoài cùng, mỗi nguyên tử Cl có xu hướng góp chung 1 electron để tạo thành phân tử Cl₂. Công thức cấu tạo: Cl – Cl.

Số lượng cặp electron dùng chung trong các phân tử H₂, O₂, N₂, F₂ lần lượt là: 1, 2, 3, 1.

He: (Z=2) 1s²

Fluorine (Z = 9): 1s²2s²2p⁵ có 7 electron lớp ngoài cùng. Xu hướng nhận thêm 1 electron để đạt được cấu hình electron bền vững của khí hiếm gần nhất là Ne: 1s²2s²2p⁶

Oxygen (Z=8): 1s²2s²2p⁴ có 6 electron lớp ngoài cùng. Xu hướng nhận thêm 2 electron để đạt được cấu hình electron bền vững của khí hiếm gần nhất là Ne: 1s²2s²2p⁶

Hydrogen (Z = 1): 1s¹ có 1 electron lớp ngoài cùng. Xu hướng nhận thêm 1 electron để đạt được cấu hình electron bền vững của khí hiếm gần nhất là He: 1s²

Chlorine (Z=17): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁵ có 7 electron lớp ngoài cùng. Xu hướng nhận thêm 1 electron để đạt được cấu hình electron bền vững của khí hiếm gần nhất là Ar: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶

Vậy nguyên tử nguyên tố Hydrogen có xu hướng đạt cấu hình electron bền vững của khí hiếm helium khi tham gia hình thành liên kết hóa học.

Điều kiện cần và đủ để tạo thành liên kết hydrogen:

• Nguyên tử hydrogen liên kết với các nguyên tử có độ âm điện lớn như F, O, N,...
• Nuyên tử F, O, N liên kết với hydrogen phải có ít nhất một cặt electron hóa trị chưa liên kết.

CO₂, F₂, H₂ không có liên kết hydrogen.

Theo thuyết cấu tạo hóa học, sự liên kết giữa các nguyên tử tạo thành phân tử hay tinh thể được giải thích bằng sự giảm năng lượng khi các nguyên tử kết hợp lại với nhau.

Nguyên tử trung hòa về điện, electron mang điện tích âm.

Khi nguyên tử nhường electron thì ion tạo thành mang điện tích dương.

Na⁺ + Cl⁻ → NaCl

⇒ NaCl là hợp chất ion chỉ được tạo nên từ các ion đơn nguyên tử.

K⁺ + NO₃⁻→ KNO₃

⇒ KNO₃ là hợp chất ion được tạo nên từ ion đơn nguyên tử K⁺ và ion đa nguyên tử NO₃-.

NH₄⁺ + NO₃⁻ → NH₄NO₃

⇒ NH₄NO₃ là hợp chất ion được tạo nên từ các ion đa nguyên tử.

Na⁺ + OH⁻ → NaOH

⇒ NaOH là hợp chất ion được tạo nên từ ion đơn nguyên tử Na⁺ và ion đa nguyên tử OH^-.