Đề kiểm tra 15 phút Hóa 10 Chương 3 Liên kết hóa học

Cấu hình của các ion và nguyên tử ₉F^–, ₁₀Ne, ₁₁Na⁺ là: 1s²2s²2p⁶

Giống nhau về số electron.

Nguyên tử X có 9 electron → cấu hình electron: 1s²2s²2p⁵ → có 7 electron lớp ngoài cùng → xu hướng nhận 1 electron để đạt cấu hình electron bền vững của khí hiếm gần nhất.

X + le → X^-

Do đó ion X có 9 + 1 = 10 (electron).

 Hợp chất NaNO₃ tạo nên bởi các ion đơn nguyên tử (Na⁺) và đa nguyên tử (NO₃^-)

Na⁺ + NO₃^- → NaNO₃

 Liên kết hydrogen xuất hiện giữa những phân tử H₂O.

Nguyên tử chlorine chứa electron độc thân tại phân lớp p, liên kết được tạo thành do sự xen phủ giữa hai orbitan p.

Cấu hình electron của cation M⁺ và anion X^-: 1s²2s²2p⁶

Nguyên tử M nhường 1 electron để tạo thành cation M⁺:

M → M⁺ + 1e.

→ Cấu hình electron của nguyên tử M: 1s²2s²2p⁶3s¹ (Z = 11) → M là kim loại Na.

Nguyên tử X nhận 1 electron để trở thành anion X^-:

X + 1e → X^-.

→ Cấu hình electron của nguyên tử X: 1s²2s²2p⁵ (Z = 9) → X là phi kim F.

Cho đơn chất M tác dụng với đơn chất X:

2Na + F₂ 2NaF

Các hợp chất NaCl, Na₂O, KCl là các hợp chất ion được hình thành từ kim loại điển hình và phi kim điển hình.

HCl là hợp chất cộng hóa trị. Nguyên tử hydrogen liên kết với nguyên tử chlorine bằng cách mỗi nguyên tử góp chung 1 electron tạo thành 1 cặp electron dùng chung trong phân tử HCl.

Ta có:

H₂S: H- S-H

Phân tử H₂S chứa 2 liên kết H-S:

⇒ Tổng năng lượng liên kết trong H₂S: 2.368 = 736 kJ/mol.

H₂O: H - O - H  

Phân tử H₂O chứa 2 liên kết H-O

⇒ Tổng năng lượng liên kết trong H₂O: 2.464 = 928 kJ/mol.

Theo dãy F₂, Cl₂, Br₂, I₂ thì kích thước và khối lượng tăng dần từ đầu đến cuối dãy nên lực Van der Waals tăng dần do đó nhiệt độ sôi và nhiệt độ nóng chảy của các chất này tăng dần.

X ở nhóm IIIA nên dễ nhường 3e để đạt cấu hình của khí hiếm

Y ở nhóm VIA nên dễ nhận 2e để đạt cấu hình khí hiếm

Công thức hóa học: X₂Y₃

X là kim loại điển hình còn Y là phi kim điển hình nên liên kết giữa X và Y là liên kết ion.

Liên kết hydrogen là loại liên kết yếu được hình thành giữa nguyên tử H (đã liên kết với một nguyên tử có độ âm điện lớn, thường là F, O, N) với một nguyên tử khác (có độ âm điện lớn thường là F, O, N) còn cặp electron hóa trị chưa tham gia liên kết.

Trong phân tử phosphorus trichloride gồm 2 nguyên tố: P và Cl

- Nguyên tử Cl có 7 electron ở lớp ngoài cùng 3 nguyên tử Cl, mỗi nguyên tử góp chung 1 electron độc thân để hình thành 3 liên kết cộng hóa trị với P.

- Nguyên tử P có 5 electron ở lớp ngoài cùng Góp chung 3 electron độc thân để hình thành 3 liên kết cộng hóa trị

Khi đó, quanh P và Cl đều có 8 electron như khí hiếm argon.

Trong phân tử HCl chỉ chứa 1 liên kết đơn là liên kết σ ⇒ không chứa liên kết pi (π).

Trong dãy halogen, tương tác van der Waals tăng theo sự tăng của số electron và proton trong phân tử, làm tăng nhiệt độ nóng chảy của các chất. 

Theo quy tắc octet (bát tử): Trong quá trình hình thành liên kết hóa học, nguyên tử các nguyên tố nhóm A có xu hướng tạo thành lớp vỏ ngoài cùng có 8 electron tương ứng với khí hiếm gần nhất (hoặc 2 electron với khí hiếm helium).

Nguyên tử H và nguyên tử N đều là phi kim ⇒ Liên kết cộng hóa trị. 

Xác định hiệu độ âm điện:

Δ(N−H) = |3,04 − 2,2 | = 0,84

Ta có 0,4 < 0,84 < 1,7 

Vì nitrogen có độ âm điện lớn hơn Hydrogen do đó cặp electron chung sẽ nằm lệch về phía nguyên tử có độ âm điện lớn hơn là nitrogen

⇒ Liên kết cộng hoá trị phân cực từ phía nguyên tử nitrogen sang phía nguyên tử hydrogen

Theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân nguyên tử trong nhóm VIIIA (nhóm khí hiếm), bán kính nguyên tử tăng đồng thời khối lượng nguyên tử tăng.

⇒ Tương tác van der Waals tăng ⇒ Nhiệt độ nóng chảy tăng.

⇒ Khí hiếm có nhiệt độ nóng chảy cao nhất trong dãy là Xe.

Liên kết cộng hoá trị thường được hình thành giữa các nguyên tử nguyên tố phi kim với nhau.

Liên kết ion là loại liên kết hóa học được hình thành nhờ lực hút tĩnh điện giữa cation và anion.

Cation: ion mang điện tích dương

Ví dụ: Mg²⁺

Anion: ion mang điện tích âm

Ví dụ: O^2-

Oxygen (Z = 8) có cấu hình electron: 1s²2s²2p⁴ → có 6 electron lớp ngoài cùng = có xu hướng nhận 2 electron để đạt được cấu hình electron bền vững.

Neon (Z = 10) có cấu hình electron: 1s²2s²2p⁶ → có 8 electron lớp ngoài cùng = đây là cấu hình electron bền vững nên không có xu hướng nhường hoặc nhận electron.

Carbon (Z = 6) có cấu hình electron: 1s²2s²2p² → có 4 electron lớp ngoài cùng = có xu hướng nhận 4 electron để đạt được cấu hình electron bền vững.

Magnesium (Z = 12) có cấu hình electron: 1s²2s²2p⁶3s² → có 2 electron lớp ngoài cùng → có xu hướng nhường 2 electron để đạt được cấu hình electron bền vững.