Đề kiểm tra 15 phút Hóa 10 Chương 3 Liên kết hóa học

Nguyên tử H có 1 electron ở lớp ngoài cùng

Nguyên tử N có 5 electron ở lớp ngoài cùng

⇒ Nguyên tử H cần thêm 1 electron và N cần thêm 3 electron để đạt cấu hình electron bền vững của khí hiếm

⇒ Khi 3 nguyên tử H và 1 nguyên tử N liên kết với nhau, mỗi nguyên tử H góp 1 electron và nguyên tử N góp ra 3 electron để tạo ra 3 đôi electron dùng chung.

Số cặp electron chung giữa nguyên tử nitrogen và các nguyên tử hydrogen là 3.

Các tính chất vật lí của các chất có liên kết cộng hóa trị được quyết định bởi lực tương tác giữa các phân tử, hình dạng của phân tử và mức độ phân cực của liên kết cộng hóa trị trong phân tử.

Sulfur (Z = 16) có cấu hình electron: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁴ ⇒ là phi kim với 6 electron lớp ngoài cùng ⇒ có xu hướng nhận 2 electron để đạt được cấu hình electron bền vững.

Neon (Z = 10) có cấu hình electron: 1s²2s²2p⁶⇒ là khí hiếm với 8 electron lớp ngoài cùng ⇒ đây là cấu hình electron bền vững nên không có xu hướng nhường hoặc nhận electron.

Carbon (Z = 6) có cấu hình electron: 1s²2s²2p²⇒ là phi kim với 4 electron lớp ngoài cùng ⇒ có xu hướng nhận 4 electron để đạt được cấu hình electron bền vững.

Magnesium (Z = 12) có cấu hình electron: 1s²2s²2p⁶3s² ⇒ là kim loại với 2 electron lớp ngoài cùng ⇒ có xu hướng nhường 2 electron để đạt được cấu hình electron bền vững.

Hợp chất KOH chứa cả liên kết cộng hóa trị và liên kết ion.

Phân tử BaCl₂ và Na₂O có sự liên kết giữa kim loại điển hình và phi kim điển hình nên chúng có liên kết ion. 

So với N₂, khí NH₃ tan được nhiều trong nước hơn vì NH₃ tạo được liên kết hydrogen với nước.

Potassium (Z= 19) có cấu hình electron là: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s¹

→ Có 1 electron lớp ngoài cùng.

Khí hiếm gần nhất là: Ar (Z = 18): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶

Do đó, nguyên tử potassium phải nhường đi 1 electron để đạt được cấu hình electron bền vững với 8 electron lớp ngoài cùng theo quy tắc octet.

Cấu hình electron của nguyên tử chlorine (Z = 17): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁵.

Electron cuối cùng điền vào phần lớp p Chlorine thuộc nhóm A.

Số electron hóa trị = Số electron lớp ngoài cùng = 7.

Điều kiện để tạo thành liên kết hydrogen là: Nguyên tử hydrogen liên kết với các nguyên tử có độ âm điện lớn (như F, O, N, …) và các nguyên tử này phải có ít nhất một cặp electron hóa trị chưa liên kết.

Ion đơn nguyên tử là các ion được tạo nên từ một nguyên tử.

Ví dụ: Cl^-; Na⁺; O^2-…

Theo dãy F₂, Cl₂, Br₂, I₂ thì kích thước và khối lượng tăng dần từ đầu đến cuối dãy nên lực Van der Waals tăng dần do đó nhiệt độ sôi và nhiệt độ nóng chảy của các chất này tăng dần.

Nguyên nhân hình thành liên kết giữa các nguyên tử tạo thành phân tử hay tinh thể là sự giảm năng lượng của các nguyên tử khi kết hợp lại với nhau.

Liên kết tạo thành do sự góp chung electron thuộc loại liên kết cộng hóa trị.

Hợp chất chứa cation đa nguyên tử là NH₄Cl (NH₄⁺).

H (Z = 1): 1s¹

Cl (Z = 17): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁵

⇒ Liên kết trong phân tử HCl được hình thành bởi sự xen phủ orbital s – p.

Phân tử có liên kết cộng hóa trị phân cực là HCl.

Phân tử có liên kết cộng hóa trị không phân cực là O₂ và N₂

Phân tử có liên kết ion là MgO.

Liên kết hydrogen là liên kết yếu được hình thành giữa nguyên tử H (đã liên kết với một nguyên tử có độ âm điện lớn) với một nguyên tử khác (có độ âm điện lớn) còn cặp electron riêng. Các nguyên tử có độ âm điện lớn thường gặp trong liên kết hydrogen là N, O, F…

Nguyên tử H của phân tử H₂O không tạo được liên kết hydrogen với nguyên tử C của C₂H₆ vì nguyên tử C của phân tử C₂H₆ không còn cặp electron riêng.

Cấu hình electron của cation M⁺ và anion X^-: 1s²2s²2p⁶

Nguyên tử M nhường 1 electron để tạo thành cation M⁺:

M → M⁺ + 1e.

→ Cấu hình electron của nguyên tử M: 1s²2s²2p⁶3s¹ (Z = 11) → M là kim loại Na.

Nguyên tử X nhận 1 electron để trở thành anion X^-:

X + 1e → X^-.

→ Cấu hình electron của nguyên tử X: 1s²2s²2p⁵ (Z = 9) → X là phi kim F.

Cho đơn chất M tác dụng với đơn chất X:

2Na + F₂ 2NaF

Liên kết ion là loại liên kết phổ biến trong các hợp chất được tạo nên từ kim loại điển hình và phi kim điển hình.

Ví dụ: Khi kim loại potasssium kết hợp với phi kim oxygen, tạo thành các ion Ba²⁺ và O^2–, các ion này có điện tích trái dấu sẽ hút nhau tạo thành liên kết ion

Cấu hình electron của nguyên tử potassium (Z = 19): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s¹.

→ Nguyên tử K dễ nhường 1 electron để tạo ion K⁺:

K → K⁺ + 1e.

Cấu hình electron của nguyên tử flourine (Z = 9): 1s²2s²2p⁵.

→ Nguyên tử F dễ nhận 1 electron để tạo thành ion F^-:

F + 1e → F^-.

Như vậy, liên kết của các ion K⁺ và F^- được thực hiện bằng lực hút tĩnh điện và thuộc về liên kết ion.