Đề kiểm tra 15 phút Hóa 10 Chương 3 Liên kết hóa học

K (Z = 19): [Ar]4s¹ ⇒ có 1 electron lớp ngoài cùng ⇒ xu hướng nhường 1 electron để trở thành caction K⁺

Cl (Z = 17): [Ne]3s²3p⁵ ⇒ có 7 electron lớp ngoài cùng ⇒ xu hướng nhận 1 electron để trở thành anion Cl⁻

Liên kết ion trong hợp chất KCl tạo bởi lực hút tĩnh điện giữa cation K⁺ và anion Cl⁻.

Theo quy tắc octet, xu hướng chung của các nguyên tử nguyên tố nhóm IIA là nhường đi 2 electron để đạt được lớp vỏ có 8 electron ở lớp ngoài như khí hiếm 

Cấu hình electron nguyên tử X (Z = 11): 1s²2s²2p⁶3s¹

→ X là kim loại nhóm IA.

→ X có xu hướng nhường 1 electron khi hình thành liên kết hóa học:

X  → X⁺ + 1e

Cấu hình electron nguyên tử Y (Z = 16): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁴ 

→ Y là phi kim nhóm VIA.

→ Y có xu hướng nhận 2 electron khi hình thành liên kết hóa học:

Y + 2e → Y^2-

Vậy hợp chất tạo thành là X₂Y, liên kết trong hợp chất là liên kết ion.

Phân tử H₂O được hình thành bởi 2 ion H⁺ và 1 ion O^2-.

Nguyên tử nguyên tố hydrogen cho đi 1 electron tạo thành H⁺ để đạt cấu hình electron bền vững của khí hiếm

Nguyên tử nguyên tố oxygen nhận 2 electron tạo thành O^2- để đạt cấu hình electron bền vững của khí hiếm Ne

Gọi số p, n, e: trong nguyên tử M là P₁, E₁, N₁

                        trong nguyên tử X là P₂, E₂, N₂.

Ta có các phương trình:

2P₁ + N₁ + 2P₂ + N₂ = 86

2P₁ + 2P₂ - (N₁ + N₂) = 26

(P₁ + N₁) + 12 = P₂ + N₂

2P₁ + N₁ + 18 = 2P₂ + N₂,

Giải hệ phương trình ta được cập nghiệm thỏa mãn:

M: P₁ = 11; N₁ = 12, vậy M là natri

X: P₂ = 17; N₂ = 18, vậy X là clo.

Cấu hình electron: M: 1s² 2s² 2p⁶ 3s^{1 _;} X: 1s² 2s²2p⁶ 3s² 3p⁵.

M là kim loại điển hình (vì lớp ngoài cùng có 1 electron)

X là phi kim điển hình (vì lớp ngoài cùng có 7 electron).

Vậy liên kết hoá học giữa M và X thuộc loại liên kết ion.

Các phát biểu đúng là (1), (3).

Trong phân tử HCl chỉ chứa 1 liên kết đơn là liên kết σ ⇒ không chứa liên kết pi (π).

Tính kim loại của Al < Mg < Na < K nên liên kết trong phân tử AlCl₃ mang nhiều tính cộng hóa trị nhất.

Nguyên tử Y có 7 electron = số proton = số electron = 7.

Nguyên tử Y có 7 electron → cấu hình electron: 1s²2s²2p³ → có 5 electron lớp ngoài cùng → xu hướng nhận 3 electron để đạt cấu hình electron bền vững của khí hiếm gần nhất (Ne).

X + 3e → X^3-

Do đó ion X³⁺ có 7 + 3 = 10 (electron); số proton không đổi là 7 proton.

Trong phản ứng hóa học, các nguyên tử có xu hướng hình thành lớp vỏ bền vững như khí hiếm.

Trong dãy halogen, tương tác van der Waals tăng theo sự tăng của số electron (và proton) trong phân tử, làm tăng nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi của các chất.

Tính chất chung của hợp chất ion là: Thường là chất rắn, có nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi cao, có khả năng dẫn điện khi tan trong nước hay khi nóng chảy.

Tại áp suất 1 bar, nước có nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi tương ứng là 0^oC và (xấp xỉ) 100^oC, cao hơn so với nhiều chất có khối lượng phân tử lớn hơn nước. Tính chất này là do các phân tử nước liên kết khá chặt chẽ với nhau bởi các liên kết hydrogen. 

Liên kết ion thường tạo thành giữa một nguyên tử kim loại mạnh (dễ nhường electron tạo ion dương) và một nguyên tử phi kim mạnh (dễ nhận electron để tạo ion âm).

Các chất trong dãy đều có liên kết ion là: KBr, MgO, K₂O.

Lithium (Z = 3) có cấu hình electron: 1s²2s¹.

Li có 1 electron ở lớp ngoài cùng, có xu hướng nhường đi 1 electron để đạt cấu hình của khí hiếm He.

Tương tác Van der Waals là tương tác tĩnh điện lưỡng cực – lưỡng cực giữa các nguyên tử hay phân tử.

Ion đơn nguyên tử là các ion được tạo nên từ một nguyên tử.

Ví dụ: Cl^-; Na⁺; O^2-…

Cl₂ và N₂ có hiệu độ âm điện bằng 0 ⇒ Có liên kết cộng hóa trị không phân cực.

Hợp chất CHCl₃ gồm 1 liên kết C-H và 3 liên kết C-Cl

Hợp chất CH₄ gồm 4 liên kết C-H

Δ(C-H) = |2,55 – 2,2| = 0,35 ⇒ Liên kết cộng hóa trị không phân cực

Δ(C-Cl) = |2,55 – 3,16| = 0,61 ⇒ Liên kết cộng hóa trị phân cực.

Vậy hợp chất CHCl₃ có liên kết cộng hóa trị không phân cực

Khi tạo thành liên kết ion, nguyên tử dễ nhường electron là nguyên tử có năng lượng ion hóa nhỏ hơn. 

Các phân tử càng lớn và càng nhiều electron thì sự hỗn loạn của lớp vỏ electron càng lớn, tương tác khuếch tán giữa các phân tử càng mạnh ⇒ Tương tác van der Waals càng lớn.

Từ F₂ đến I₂ các phân tử có độ lớn tăng dần (vì bán kính nguyên tử tăng dần từ F đến I) và số electron tăng dần ⇒ Tương tác van der Waals tăng dần.

Vậy tương tác van der Waals mạnh nhất ở I₂.

Liên kết hydrogen là một loại liên kết yếu được hình thành giữa nguyên tử H (đã liên kết với một nguyên tử có độ âm điện lớn) với một nguyên tử khác (có độ âm điện lớn) còn cặp electron hóa trị riêng.

Các nguyên tử có độ âm điện lớn thường gặp trong liên kết hydrogen là N, O, F.

Liên kết hydrogen thường được kí hiệu là dấu ba chấm (...), rải đều từ nguyên tử H đến nguyên tử tạo liên kết hydrogen với nó.

→ Trong sơ đồ trên, đường nét đứt đại diện cho liên kết hydrogen