Đề kiểm tra 15 phút Hóa 10 Chương 3 Liên kết hóa học

Nguyên tử X có điện tích hạt nhân +8

Cấu hình electron của X (Z = 8): 1s²2s²2p⁴

⇒ có 2 elctron lớp ngoài cùng

⇒ xu hướng nhận 2 electron để đạt cấu hình electron bền vững của khí hiếm.

Phân tử BaCl₂ và Na₂O có sự liên kết giữa kim loại điển hình và phi kim điển hình nên chúng có liên kết ion. 

Liên kết hydrogen là liên kết yếu được hình thành giữa nguyên tử H (đã liên kết với một nguyên tử có độ âm điện lớn) với một nguyên tử khác (có độ âm điện lớn) còn cặp electron riêng. Các nguyên tử có độ âm điện lớn thường gặp trong liên kết hydrogen là N, O, F.

Nguyên tử H của phân tử H₂O không tạo được liên kết hydrogen với nguyên tử C của CH₄ vì nguyên tử C của phân tử CH₄ không còn cặp electron riêng.

X ở nhóm IIIA nên dễ nhường 3e để đạt cấu hình của khí hiếm

Y ở nhóm VIA nên dễ nhận 2e để đạt cấu hình khí hiếm

Công thức hóa học: X₂Y₃

X là kim loại điển hình còn Y là phi kim điển hình nên liên kết giữa X và Y là liên kết ion.

Z = 12: 1s²2s²2p⁶3s²

Z = 9: 1s²2s²2p⁵

Z = 11: 1s²2s²2p⁶3s¹

Z = 10: 1s²2s²2p⁶

Ta thấy nguyên tử có Z = 12 thì có 2 electron ở lớp ngoài cùng Có xu hướng nhường 2 electron.

Theo quy tắc octet (bát tử): Trong quá trình hình thành liên kết hóa học, nguyên tử các nguyên tố nhóm A có xu hướng tạo thành lớp vỏ ngoài cùng có 8 electron tương ứng với khí hiếm gần nhất (hoặc 2 electron với khí hiếm helium).

Mặc dù chlorine có độ âm điện là 3,16 xấp xỉ với nitrogen là 3,04 nhưng giữa các phân tử HCl không tạo được liên kết hydrogen với nhau, trong khi giữa các phân tử NH₃ tạo được liên kết hydrogen với nhau, nguyên nhân là do kích thước nguyên tử chlorine lớn hơn nguyên tử nitrogen nên mật độ điện tích âm trên chlorine không đủ lớn để hình thành liên kết hydrogen.

Những cấu hình electron bền vững là cấu hình electron của khí hiếm có 8 electron lớp ngoài cùng hoặc 2 electron lớp ngoài cùng đối với He.

⇒ Cấu hình của X, Y có cấu hình electron bền vững.

Tương tác van der Waals được tạo thành bởi tương tác tĩnh điện lưỡng cực - lưỡng cực giữa các nguyên tử hay phân tử.

Liên kết giữa 2 nguyên tử cùng loại là liên kết cộng hóa trị không cực.

H₂S chỉ có liên kết cộng hóa trị.

Al₂O₃ và NaCl chỉ có liên kết ion.

NaOH gồm liên kết ion giữa Na⁺ và OH⁻, liên kết cộng hóa trị giữa O và H.

- Phân tử CH₃OH, H₂O và NH₃ có thể tạo liên kết hydrogen vì có nguyên tử H liên kết với nguyên tử có độ âm điện cao là O, N làm cho H linh động. Bên cạnh đó nguyên tử N, O đều có cặp electron chưa tham gia liên kết và có liên kết với nguyên tử hydrogen.

- CH₄ không tạo được liên kết hydrogen với nhau vì C không có cặp electron hóa trị chưa tham gia liên kết.

 Al (Z = 13): [Ne]3s²3p¹ có 3 electron lớp ngoài cùng ⇒ xu hướng nhường 3 electron để đạt cấu hình electron lớp ngoài cùng bền vững của khí hiếm gần nhất là Ne.

Liên kết tạo thành do sự góp chung electron thuộc loại liên kết cộng hóa trị.

H (Z = 1): 1s¹

Cl (Z = 17): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁵

N (Z = 7): 1s²2s²2p³

O (Z = 8): 1s²2s²2p⁴

Liên kết trong phân tử H₂ được hình thành nhờ sự xem phủ orbital s – s.

Liên kết trong phân tử Cl₂ được hình thành bởi sự xen phủ orbital p – p.

Liên kết trong phân tử NH₃ được hình thành bởi sự xen phủ orbital s – p.

Liên kết trong phân tử O₂ được hình thành bởi sự xen phủ orbital p – p.

C₂H₅OH tạo được liên kết hydrogen nên nhiệt độ sôi cao nhất.

Hiệu độ âm của

H với F: 3,98 – 2,20 = 1,78

H với Cl: 3,16 – 2,20 = 0,96

H với Br: 2,96 – 2,20 = 0,76

H với I: 2,68 – 2,20 = 0,48

Hiệu độ âm điện của H và F lớn nhất nên độ phân cực của H và F lớn nhất.

Liên kết ion là loại liên kết hóa học được hình thành nhờ lực hút tĩnh điện giữa cation và anion.

Cation: ion mang điện tích dương (Ví dụ: Ba²⁺)

Anion: ion mang điện tích âm (Ví dụ: O^2-).

Khí hiếm argon (Z = 18): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶

Fluorine (Z = 9): 1s²2s²2p⁵có 7 electron lớp ngoài cùng. Xu hướng nhận thêm 1 electron để đạt được cấu hình electron bền vững của khí hiếm gần nhất là Ne: 1s²2s²2p⁶

Oxygen (Z = 8): 1s²2s²2p⁴có 6 electron lớp ngoài cùng. Xu hướng nhận thêm 2 electron để đạt được cấu hình electron bền vững của khí hiếm gần nhất là Ne: 1s²2s²2p⁶

Hydrogen (Z = 1): 1s¹có 1 electron lớp ngoài cùng. Xu hướng nhận thêm 1 electron để đạt được cấu hình electron bền vững của khí hiếm gần nhất là He: 1s²

Chlorine (Z = 17): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁵có 7 electron lớp ngoài cùng. Xu hướng nhận thêm 1 electron để đạt được cấu hình electron bền vững của khí hiếm gần nhất là Ar: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶.

Vậy nguyên tử nguyên tố chlorine có xu hướng đạt cấu hình electron bền vững của khí hiếm argon khi tham gia hình thành liên kết hóa học.

Phân tử H₂O chỉ có các liên kết cộng hóa trị phân cực do hiệu độ âm điện là

3,44 - 2,2 = 1,24 (0,4 ≤  |Δχ| < 1,7).