Đề kiểm tra 15 phút Hóa 10 Chương 6: Tốc độ phản ứng

 Khái niệm tốc độ phản ứng hóa học dùng để đánh giá mức độ xảy ra nhanh hay chậm của một phản ứng.

Tốc độ phản ứng chỉ có chất rắn tham gia và tạo thành sau phản ứng không phụ thuộc vào: áp suất.

Áp suất chỉ ảnh hưởng đến tốc độ phản ứng của chất khí.

Tốc độ phản ứng sẽ lớn nhất khi sử dụng magnesium ở dạng bột mịn, khuấy đều do khi đó diện tích bề mặt magnesium là lớn nhất.

 Tốc độ trung bình của phản ứng là tốc độ được tính trong một khoảng thời gian phản ứng.

Khái niệm tốc độ phản ứng hóa học dùng để đánh giá mức độ xảy ra nhanh hay chậm của một phản ứng.

So sánh hệ số của các chất tham gia, chất nào có hệ số càng lớn thì càng nhanh hết.

Chất nhanh hết nhất là FeSO₄.

Mối quan hệ giữa nhiệt độ và tốc độ phản ứng hóa học được biểu diễn bằng công thức: 

Trong đó, và là tốc độ phản ứng ở 2 nhiệt độ t₁ và t₂; γ là hệ số nhiệt độ Van’t Hoff.

Tốc độ phản ứng tăng lên: = 3³ = 27 lần

Ảnh hưởng bởi yếu tố nhiệt độ. Quá trình bảo quản thực phẩm là hạn chế vi khuẩn hoạt động phá huỷ thức ăn, khi bảo quản trong tủ lạnh, nhiệt độ thấp sẽ giảm khả năng hoạt động của vi khuẩn, làm chậm quá trình phá huỷ thức ăn.

γ được gọi là hệ số nhiệt độ Van’t Hoff. Giá trị γ càng lớn thì ảnh hưởng của nhiệt độ đến tốc độ phản ứng càng mạnh.

Chỉ phản ứng hóa học có sự tham gia của chất khí, thì áp suất mới có thể ảnh hưởng đến tốc độ phản ứng.

Phương trình hóa học: CaCO₃ + 2HCl CaCl₂ + CO₂­ + H₂O.

Khi tăng diện tích bề mặt tiếp xúc, số va chạm giữa các chất đầu tăng lên, số va chạm hiệu quả cũng tăng theo, dẫn đến tốc độ phản ứng tăng.

Phản ứng trong bình (2) có tốc độ thoát khí nhanh hơn.

Có 5 yếu tố ảnh hưởng đến tốc độ phản ứng là:

- Nồng độ

- Nhiệt độ

- Chất xúc tác

- Áp suất

- Diện tích bề mặt chất rắn

• Bếp than đang cháy trong nhà cho ra ngoài trời lạnh sẽ cháy nhanh hơn sai vì giảm nhiệt độ tốc độ phản ứng giảm.
• Thêm MnO₂ vào quá trình nhiệt phân KClO₃ sẽ làm giảm lượng O₂ thu được sai vì thêm chất xúc tác làm tăng tốc độ phản ứng.
• Nghiền nhỏ vừa phải CaCO₃ giúp phản ứng nung vôi xảy ra dễ dàng hơn đúng vì tăng diện tích tiếp xúc, tốc độ phản ứng tăng. 
• Sục CO₂ vào Na₂CO₃ trong điều kiện áp suất thấp sẽ khiến phản ứng nhanh hơn giảm áp suất, tốc độ phản ứng giảm, làm phản ứng xảy ra chậm hơn. 

 Sử dụng yếu tố diện tích tiếp xúc:

Ở thí nghiệm (1) Zn dạng bột sẽ làm tăng diện tích tiếp xúc, tốc độ phản ứng xảy ra nhanh hơn so với thí nghiệm (2).

Các phản ứng xảy ra nhanh: (1), (3).

Các phản ứng xảy ra chậm: (2), (4).

Nung ở nhiệt độ cao để tốc độ phản ứng sản xuất xi măng xảy ra nhanh ⇒ vận dụng yếu tố nhiệt độ để tăng tốc độ phản ứng.

Chất làm tăng tốc độ phản ứng hoá học, nhưng vẫn được bảo toàn về chất và lượng sau khi kết thúc phản ứng là chất xúc tác.

 Áp dụng công thức, ta có:

Ta có:

Vậy tốc độ phản ứng tăng 4,66 lần

Tốc độ trung bình của phản ứng trong khoảng thời gian trên được tính theo biểu thức: