Đề kiểm tra 15 phút Hóa 10 Chương 6: Tốc độ phản ứng

Khi cho một lượng xác định chất phản ứng vào bình để cho phản ứng hoá học xảy ra, tốc độ phản ứng sẽ chậm dần cho đến khi kết thúc.

Khi hoạt chát kháng sinh này còn lại 25% so với ban đầu tức lượng đã giảm:

110/25 = 4 = 2² lần so với ban đầu

Thời gian cần để lượng chất kháng sinh giảm đi 4 lần so với ban đầu là:

10.2 = 20 giờ

Chất sản phẩm là HI. Tốc độ phản ứng tính theo nồng độ chất sản phẩm là:

Tốc độ phản ứng được xác định bằng sự thay đổi lượng chất sản phẩm trong một đơn vị thời gian.

Khi đưa lưu huỳnh (sulfur) đang cháy ngoài không khí vào lọ đựng khí oxygen, phản ứng diễn ra nhanh hơn ⇒ tăng nồng độ khí oxygen ⇒ yếu tố nồng độ được sử dụng để tăng tốc độ phản ứng.

Phản ứng xảy ra:

Fe + HCl FeCl₂ + H₂

Các biện pháp hiệu quả để tăng tốc độ phản ứng là: (1); (2); (4).

Phản ứng không có chất khí tham gia nên tăng áp suất của hệ phản ứng không làm tăng tốc độ phản ứng.

Có 5 yếu tố ảnh hưởng đến tốc độ phản ứng là:

- Nồng độ

- Nhiệt độ

- Chất xúc tác

- Áp suất

- Diện tích bề mặt chất rắn

• Thay 7 gam zinc hạt bằng 7 gam zinc bột ⇒ Diện tích bề mặt tiếp xúc của zinc tăng ⇒ tốc độ phản ứng tăng.
• Dùng dung dịch H₂SO₄ 4M thay dung dịch H₂SO₄ 3M ⇒ Nồng độ H₂SO₄ tăng ⇒ tốc độ phản ứng tăng.
• Tiến hành ở 40°C cao hơn nhiệt độ thường ⇒ tăng nhiệt độ ⇒ tốc độ phản ứng tăng.
• Làm lạnh hỗn hợp không làm tăng tốc độ phản ứng.

Tốc độ phản ứng của một phản ứng hóa học là đại lượng đặc trưng cho sự thay đổi nồng độ của các chất phản ứng hoặc sản phẩm phản ứng trong một đơn vị thời gian. 

Biểu thức tốc độ của phản ứng

CO(g) + H₂O(g) → CO₂(g) + H₂(g) 

v = k × C_CO × C_H2O

Khi nồng độ CO tăng 2 lần, ta có:

v' = k × 3C_CO × C_H2O = 2v

Vậy tốc độ phản ứng tăng 3 lần.

Ban đầu: v₁ = k.C_H2.C_I2

Sau khi tăng nồng độ H₂ lên gấp đôi:

v₂ = k.(2C_H2).C_I2 = 2.k.C_H2.C_I2 = 2v₁

Vậy tăng nồng độ H₂ lên gấp đôi thì tốc độ phản ứng tăng lên 2 lần.

 Các yếu tố ảnh hưởng đến tốc độ phản ứng: Nồng độ, nhiệt độ, chất xúc tác, áp suất, diện tích bề mặt tiếp xúc.

 Khi tăng nồng độ chất phản ứng, tốc độ phản ứng tăng.

- Vì thanh B có nhiều lỗ nhỏ Thanh B có tổng diện tích tiếp xúc bề mặt lớn hơn thanh A Ban đầu tốc độ phản ứng ở thanh B nhanh hơn Tốc độ thoát khí nhanh hơn.

- Do hai miếng có cùng kích thước, mà thanh B có nhiều lỗ nhỏ Khối lượng magnesium ở thanh B nhỏ hơn thanh A nên sau một thời gian phản ứng thì lượng magnesium ở thanh B hết Lượng khí thoát ra không đổi và nhỏ hơn lượng khí thoát ra ở thanh A.

Ta có phản ứng:

Zn + H₂SO₄ → ZnSO₄ + H₂

Tốc độ trung bình của phản ứng là: 

_t =  54 (s)

Dựa vào sự ảnh hưởng của các yếu tố đến tốc độ phản ứng:

- Khi tăng nồng độ chất phản ứng, tốc độ phản ứng tăng

- Khi tăng nhiệt độ, tốc độ phản ứng tăng

- Khi tăng áp suất (đối với phản ứng có chất khí), tốc độ phản ứng tăng

- Khi tăng diện tích bề mặt tiếp xúc của chất phản ứng, tốc độ phản ứng tăng

- Chất xúc tác làm tăng tốc độ của phản ứng hóa học (cụ thể là làm giảm năng lượng hoạt hóa của phản ứng) nhưng vẫn bảo toàn về chất và lượng khi phản ứng kết thúc

Vậy:

- Các biện pháp làm tăng tốc độ phản ứng là (1), (2), (4) và (5).

- Biện pháp (3) chỉ mô tả cách thu khí oxygen.

 Ảnh hưởng của chất xúc tác đến tốc độ phản ứng được giải thích dựa vào năng lượng hoạt hóa. Đây là năng lượng tối thiểu cần cung cấp cho các hạt (nguyên tử, phân tử hoặc ion) để va chạm giữa chúng gây ra phản ứng hóa học.

Khi có xúc tác, phản ứng sẽ xảy ra qua nhiều giai đoạn. Mỗi giai đoạn đều có năng lượng hoạt hóa thấp hơn so với phản ứng không xúc tác. Do đó số hạt có đủ năng lượng hoạt hóa sẽ nhiều hơn, dẫn đến tốc độ phản ứng tăng lên.

Tốc độ trung bình của phản ứng được tính như sau:

Ảnh hưởng bởi yếu tố nhiệt độ. Quá trình bảo quản thực phẩm là hạn chế vi khuẩn hoạt động phá huỷ thức ăn, khi bảo quản trong tủ lạnh, nhiệt độ thấp sẽ giảm khả năng hoạt động của vi khuẩn, làm chậm quá trình phá huỷ thức ăn.