Đề kiểm tra 15 phút Hóa 10 Chương 6: Tốc độ phản ứng

Phản ứng xảy ra nhanh: (a) Than cháy.

Phản ứng xảy ra chậm: (b) Sắt bị gỉ; (c) Tinh bột lên men rượu.

Thanh củi được chẻ nhỏ hơn thì sẽ cháy nhanh hơn ⇒ tăng diện tích bề mặt của củi ⇒ Yếu tố diện tích tiếp xúc.

Quạt gió vào bếp than để thanh cháy nhanh hơn ⇒ tăng nồng độ oxi cho phản ứng cháy ⇒ Yếu tố nồng độ.

Thức ăn lâu bị ôi thiu hơn khi để trong tủ lạnh ⇒ giảm nhiệt độ để các phản ứng phân hủy diễn ra chậm hơn ⇒ Yếu tố nhiệt độ.

Các enzyme làm thúc đẩy các phản ứng sinh hóa trong cơ thể ⇒ enzyme là chất xúc tác sinh học. ⇒ Yếu tố xúc tác.

Dựa vào sự ảnh hưởng của các yếu tố đến tốc độ phản ứng:

- Khi tăng nồng độ chất phản ứng, tốc độ phản ứng tăng

- Khi tăng nhiệt độ, tốc độ phản ứng tăng

- Khi tăng áp suất (đối với phản ứng có chất khí), tốc độ phản ứng tăng

- Khi tăng diện tích bề mặt tiếp xúc của chất phản ứng, tốc độ phản ứng tăng

- Chất xúc tác làm tăng tốc độ của phản ứng hóa học (cụ thể là làm giảm năng lượng hoạt hóa của phản ứng) nhưng vẫn bảo toàn về chất và lượng khi phản ứng kết thúc

Vậy:

- Các biện pháp làm tăng tốc độ phản ứng là (1), (2), (4) và (5).

- Biện pháp (3) chỉ mô tả cách thu khí oxygen.

 Khi đốt củi, nếu thêm 1 ít dầu hỏa lửa sẽ cháy to hơn, nhưng dầu hỏa không phải chất xúc tác. Vì chất xúc tác không bị hao hụt trong quá trình phản ứng.

Trong quá trình làm sữa chua lúc đầu người ta phải pha sữa trong nước ấm và thêm men là để tăng tốc độ quá trình gây chua, sau đó bảo quản ở nhiệt độ thấp để kìm hãm tốc độ phản ứng của quá trình này.

Dùng quạt thông gió trong bễ lò rèn là vận dụng yếu tố nồng độ, ở đây là nồng độ oxygen

Phản ứng giữa H₂ và N₂:

N₂(g) + 3H₂(g) → 2NH₃(g).

Theo định luật tác dụng khối lượng, tốc độ của phản ứng trên được viết dưới dạng:

Các phản ứng khác nhau có tốc độ phản ứng khác nhau, không thể xác định được một cách tổng quát khoảng thời điểm mà tại đó tốc độ phản ứng hóa học là lớn nhất. 

Tăng diện tích bề mặt của chất phản ứng sẽ làm tăng số lần va chạm hiệu quả giữa các phân tử do đó làm tăng tốc độ phản ứng. 

∆H = +11,3 kJ > 0 ⇒ phản ứng thu nhiệt.

phản ứng thu nhiệt nên tổng nhiệt cần cung cấp để phá vỡ liên kết lớn hơn nhiệt giải phóng khi tạo sản phẩm.

Phân tử H₂ và I₂ có liên kết bền hơn HI, nghĩa là mức năng lượng thấp hơn.

Không nói về sự trao đổi năng lượng của phản ứng.

 Gọi nồng độ ban đầu của CO và Cl₂ lần lượt là C_CO và C_Cl2, ta có:

Khi tăng nồng độ Cl₂ lên 3 lần tức có 3Cl₂:

Khi tăng nồng độ Cl₂ lên 3 lần thì tốc độ phản ứng tăng lên khoảng 5,2 lần.

Sự thay đổi lượng chất trong khoảng thời gian vô cùng ngắn được gọi là tốc độ tức thời của phản ứng.

Tùy theo phản ứng mà vận dụng một, một số hay tất cả các yếu tố ảnh hưởng đến tốc độ phản ứng.

Chất xúc tác có tác dụng làm tăng tốc độ phản ứng, sau khi phản ứng chất xúc tác còn nguyên, khối lượng không thay đổi.

N₂(g) + 3H₂(g) → 2NH₃(g)

Tủ lạnh để bảo quản thức ăn là ứng dụng cho yếu tố nhiệt độ.

Khi đưa lưu huỳnh (sulfur) đang cháy ngoài không khí vào lọ đựng khí oxygen, phản ứng diễn ra nhanh hơn ⇒ tăng nồng độ khí oxygen ⇒ yếu tố nồng độ được sử dụng để tăng tốc độ phản ứng.

Men là chất xúc tác để làm tăng tốc độ phản ứng lên men tinh bột thành rượu.

Nếu kích thước hạt càng nhỏ thì tổng diện tích bề mặt càng lớn dẫn đến số va chạm hiệu quả tăng làm cho tốc độ phản ứng tăng.

Vì vậy, có thể tăng diện tích tiếp xúc bằng cách đập nhỏ đá vôi thành dạng hạt.

Gọi k là hằng số tốc độ phản ứng Công thức tính tốc độ phản ứng theo k: 

- Khi tăng nồng độ của SO₂ lên 2 lần thì tốc độ phản ứng tăng lên 2² = 4 lần.

- Khi tăng nồng độ của SO₂ lên 4 lần thì tốc độ phản ứng tăng lên 4² = 16 lần.

- Khi tăng nồng độ của O₂ lên 2 lần thì tốc độ phản ứng tăng lên 2 lần.

- Khi tăng đồng thời nồng độ SO₂ và O₂ lên 2 lần thì tốc độ phản ứng tăng lên 2².2 = 8 lần.

Năng lượng hoạt hóa là năng lượng tối thiểu cần cung cấp cho các hạt (nguyên tử phân tử hoặc ion) để va chạm giữa chúng gây ra phản ứng hóa học.

Các phản ứng khác nhau xảy ra với tốc độ khác nhau, có phản ứng xảy ra nhanh, có phản ứng xảy ra chậm.