Đề kiểm tra 15 phút Hóa 10 Chương 7: Nguyên tố nhóm Halogen

HF có khả năng ăn mòn thủy tinh.

4HF + SiO₂ → SiF₄ + 2H₂O

SiO₂ là thành phần chính của thủy tinh.

Trong phòng thí nghiệm, người ta điều chế khí hydrogen chloride bằng cách cho NaCl rắn phản ứng với H₂SO₄ đặc ở các điều kiện nhiệt độ 250⁰C. 

NaCl_{tinh thể} + H₂SO_{4 đậm đặc} → NaHSO₄ + HCl

Khi phản ứng với phi kim, các nguyên tử halogen thể hiện xu hướng góp chung electron. 

 Phương trình hóa học:

CaCO₃ + 2HCl CaCl₂ + CO₂ + H₂O

Khí thoát ra là CO₂ không màu.

I2 + NaBr không xảy ra

Fe + 2HCl → FeCl₂ + H₂

Cl₂ + 2NaBr → 2NaCl + Br₂

FeCl₂ + Cl₂ → FeCl₃

NaF(aq) + AgNO₃(aq) → không xảy ra phản ứng 

NaCl(aq) + AgNO₃(aq) →  AgCl(s) + NaNO₃(aq) 

NaBr(aq) + AgNO₃(aq) →AgBr(s) + NaNO₃(aq) 

NaI(aq) + AgNO₃(aq) → AgI(s) + NaNO₃(aq) 

Halogen được điều chế bằng cách điện phân có màn ngăn dung dịch muối ăn là chlorine.

Gọi số mol của Zn và Al lần lượt là x, y mol 

Phương trình phản ứng

Zn + Cl₂ → ZnCl₂

0,05 → 0,05 mol

2Al + 3Cl₂ → 2AlCl₃

0,1 → 0,15 mol

Từ phương trình phản ứng ta có: 

Tổng số mol Cl₂ là: n_Cl2 = 0,05 + 0,15 = 0,2 mol 

V_Cl2 = 0,2.24,79 = 4,958 L

• Ở điều kiện thường, I₂ tồn tại ở thể rắn.

• Ở nhiêt độ cao, I₂ thăng hoa, chuyển từ thể rắn sang thể hơi dưới áp suất thường.

Để phân biệt các dung dịch trên, ta lần lượt dùng dung dịch AgNO₃, dung dịch H₂SO₄.

	NaCl	NaNO3	BaCl2	Ba(NO3)2
Dung dịch AgNO3	trắng	-	trắng	-
Dung dịch H2SO4	-	-	trắng	trắng

Phương trình hóa học:

NaCl + AgNO₃ → NaNO₃ + AgCl

BaCl₂ + 2AgNO₃ → Ba(NO₃)₂ + 2AgCl

BaCl₂ + H₂SO₄ → BaSO₄ + 2HCl

Ba(NO₃)₂ + H₂SO₄ → BaSO₄ + 2HNO₃

Các khoáng chất fluorite (CaF₂), fluorapatite (Ca₅(PO₄)₃F), cryolite (Na₃AlF₆) đều chứa nguyên tố fluorine.

Các phản ứng trên không phải phản ứng oxi hóa khử.

 Phản ứng chứng minh tính khử của các ion halide là: 

 Bromide có số oxi hóa tăng từ − 1 lên 0, thể hiện tính khử trong phản ứng. 

Gọi n là hóa trị của kim loại M, ta có phương trình phản ứng:

2M + nCl₂ 2MCl_n 

  0,3              0,3

m_muối = 0,3.(M + 35,5.n) = 40,05

M + 35,5n = 133,5

n = 3; M = 27 thõa mãn

Halogen là các phi kim điển hình, có tính oxi hóa mạnh.

 Độ âm điện giảm dần từ F đến I làm cho sự chênh lệch độ âm điện giữa H và halogen giảm dần ⇒ Độ phân cực H – X giảm dần từ HF đến HI.

Các phương trình hóa học:

Mg + Cl₂ → MgCl₂          (1)

2Al + 3Cl₂ → AlCl₃          (2)

3Mg + O₂ → 2MgO         (3)

4Al + 3O₂ → 2AlO₃         (4)

m_{muối +} m_oxide = m_KL + m_Cl- + m_O- = 37, 05

⇒ m_Cl- + m_O- = 37,05 – (4,80 + 8,10) = 24, 15 (gam)

n_Mg = 4,8/24 = 0,2 (mol); n_Al = 8,1/27 = 0,3 (mol)

Gọi số mol O₂ và Cl₂ trong hỗn hợp lần lượt là x, y (mol):

Phương trình nhường e:

Al → Al³⁺ + 3e

Mg → Mg²⁺ + 2e

n_{e nhường} = 0,2.2 + 0,3.3 = 1,3 (mol)

Phương trình nhận e:

O₂ + 4e → 2O^-

 x → 4x → 2x

Cl₂ + 2e → 2Cl^-

 y → 2y → 2y

n_{e nhận} = 4x + 2y ⇒ 4x + 2y = 1,3                  (1)

m_O- + m_Cl- = 16.2x + 35,5.2y = 24,15           (2)

Từ (1) và (2) ta có x = 0,2; y = 0,25

%m_Cl2 = 100% – 26,5% = 73,5%

n_HCl = 0,003 mol, n_NaOH = 0,002 (mol)

Phương trình phản ứng:

           HCl + NaOH → NaCl + H₂O

mol: 0,002 ← 0,002

⇒ Sau phản ứng HCl dư ⇒ mẩu quỳ tím sẽ hóa màu đỏ.

Đơn chất halogen ở thể khí, màu vàng lục là chlorine.