Đề kiểm tra 15 phút Hóa 10 Chương 7: Nguyên tố nhóm Halogen

NaF(aq) + AgNO₃(aq) → không xảy ra phản ứng 

NaCl(aq) + AgNO₃(aq) →  AgCl(s) + NaNO₃(aq) 

NaBr(aq) + AgNO₃(aq) →AgBr(s) + NaNO₃(aq) 

NaI(aq) + AgNO₃(aq) → AgI(s) + NaNO₃(aq) 

Trong công nghiệp, hỗn hợp gồm KF và HF được dùng để điện phân nóng chảy sản xuất fluorine theo tỉ lệ mol là 1:3. 

Các nguyên tử halogen có 7 electron ở lớp ngoài cùng, dễ nhận thêm 1 electron để đạt được cấu hình electron bền của khí hiếm gần nhất:

ns²np⁵ + 1e ns²np⁶

Do vậy, số oxi hóa đặc trưng của các halogen trong hợp chất là –1.

Chú ý: Khi liên kết với các nguyên tố có độ âm điện lớn, các halogen có thể có số oxi hóa dương (trừ fluorine).

Để thỏa mãn quy tắc octet, nguyên tử halogen sẽ dễ nhận thêm 1 electron của nguyên tử khác hoặc góp chung 1 electron với nguyên tử khác.

Vì vậy:

• Nhóm halogen có tính phi kim mạnh hơn các nhóm phi kim còn lại trong bảng tuần hoàn.

• Hóa trị phổ biến của các halogen là I.

Thả giấy quỳ vào dung dịch NaOH, quỳ chuyển xanh. Khi sục chlorine vào dung dịch, màu của quỳ bắt đầu mất màu dần đến khi mất hẳn. Do Cl₂ tác dụng với NaOH tạo ra NaClO có tính oxi hoá mạnh, có thể phá hủy các hợp chất màu.

Cl₂ + 2NaOH → NaCl + NaClO + H₂O

Kim loại Cu không tác dụng với dung dịch hydrochloric acid.

MgO, Cu(OH)₂, AgNO₃ tác dụng với dung dịch hydrochloric acid.

Phương trình hóa học:

MgO + 2HCl  → MgCl₂ + H₂O

Cu(OH)₂ + 2HCl  → CuCl₂ + 2H₂O

AgNO₃ + HCl  → AgCl↓ + HNO₃

Hít thở không khí có chứa khí Cl ₂ vượt ngưỡng 30 μg/m ³ không khí (QCVN 06:2009/BTNMT) sẽ tiềm ẩn nguy cơ gây viêm đường hô hấp, co thắt phế quản, khó thở 

Các chất tác dụng được với hydrochloric acid: Fe, CuO, Ba(OH)₂

Fe + 2HCl → FeCl₂ + H₂

CuO + 2HCl → CuCl₂ + 2H₂O

Ba(OH)₂ + 2HCl → BaCl₂ + 2H₂O

Perbromus acid: HBrO₄

Bromus acid:  HBrO₂ 

Bromic acid: HBrO₃  

Hypobromus acid: HBrO 

Khi mở một lọ đựng dung dịch acid HCl 37% trong không khí ẩm, thấy có khói trắng bay ra. Khói đó là do nguyên nhân HCl dễ bay hơi, hút ẩm tạo ra các giọt nhỏ acid HCl.

Phương trình hoá học của phản ứng:

Cl₂ + 2NaBr → 2NaCl + Br₂

Qua phương trình phản ứng trên ta nhận thấy:

Nếu 71 g chlorine tham gia phản ứng thì khối lượng chất rắn giảm 89 g (160 - 71). Thực tế khối lượng chất rắn giảm: 1,6 - 1,36 = 0,24g

Vậy khối lượng chlorine là:

Hàm lượng chlorine:

Dung dịch nước của hydrogen chlorine là hydrochloric acid (HCl) được dùng để trung hòa môi trường base, hoặc thủy phân các chất trong quá trình sản xuất, tẩy rửa gỉ sắt (thành phần chính là các iron oxide) bám trên bề mặt của các loại thép.

Ví dụ:

Fe₂O₃ + 6HCl 2FeCl₃ + 3H₂O.

 Nguyên nhân chủ yếu làm tăng độ mạnh của các acid theo dãy từ HF đến HI là do sự giảm độ bền liên kết từ HF đến HI (năng lượng liên kết giảm, độ dài liên kết tăng).

Cấu hình electron lớp ngoài cùng của nhóm halogen là ns²np⁵.

Nguyên tử của các nguyên tố F, Cl, Br, I đều có 7 electron ở lớp ngoài cùng.

2KOH + Cl₂ → KCl + KClO + H₂O

Gọi số mol KOH phản ứng là x mol

⇒ Sau phản ứng có: 0,5x mol KCl; 0,5x mol KClO và (0,25 – x) mol KOH dư.

⇒ m_{rắn sau} = 74,5.0,5x + 90,5.0,5x + 56.(0,25 – x) = 19,3g

⇒ x = 0,2 mol

⇒ n_Cl2 = 0,1 (mol)

⇒ V_Cl2 = 0,1.24,79 = 2,479 (l).

n_Cl2 = 0,03 (mol)

H₂ + Cl₂ → 2HCl              (1)

Vì n_H2 > n_Cl2 hiệu suất phản ứng tính theo Cl₂

AgNO₃ + HCl → AgCl + HNO₃

n_{HCl (trong 5g A)} = n_AgCl = 0,01 mol

n_{HCl (trong 20g A)} = 0,01.4 = 0,04 mol

(1) n_{Cl2 phản ứng} = 0,5.n_HCl = 0,5.0,04 = 0,02 mol

Dung dịch nước của hydrogen chlorine là hydrochloric acid (HCl) được dùng để trung hòa môi trường base, hoặc thủy phân các chất trong quá trình sản xuất, tẩy rửa gỉ sắt (thành phần chính là các iron oxide) bám trên bề mặt của các loại thép.

Ví dụ: Fe₂O₃ + 6HCl → 2FeCl₃ + 3H₂O

Chỉ có NaCl tạo kết tủa khi tác dụng với AgNO₃

AgNO₃ + NaCl → AgCl↓ + NaNO₃

n_NaCl = 0,2.0,2 = 0,04 (mol)

Theo phương trình hóa học:

 n_AgCl = 0,04 (mol)

⇒ m_{kết tủa} = m_AgCl = 0,04.143,5 = 5,74 gam.

Tính oxi hóa là khả năng nhận electron của nguyên tử

Vì bán kính nguyên tử tăng dần: F < Cl < Br < I ⇒ Bán kính càng lớn ⇒ càng dễ bị mất electron

Độ âm điện giảm dần: F > Cl > Br > I ⇒ Vì F₂ có độ âm điện lớn nhất nên lực hút giữa hạt nhân với electron lớp ngoài cùng là lớn nhất.