Đề kiểm tra 15 phút KHTN 7 Chủ đề 8: Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng ở sinh vật

Trao đổi khí ở sinh vật là sự trao đổi các chất ở rắn giữa cơ thể và môi trường.

Trong các chất kể trên, nguyên liệu của quá trình hô hấp tế bào là khí oxygen.

Trong nông nghiệp để tăng năng suất một số loại cây trồng người ta thường dùng đèn chiếu sáng vào ban đêm vì khi chiếu sáng vào ban đêm sẽ tăng thời gian chiếu sáng từ đó tăng cường độ quang hợp của cây trồng → Góp phần tăng năng suất. Tuy nhiên, việc chiếu sáng vào ban đêm cần phụ thuộc vào từng loài cây trồng.

Vai trò của trồng và bảo vệ cây xanh bao gồm:

- Thoát hơi nước

- Hút khí carbon dioxide

- Nơi sống cho sinh vật khác

- Tổng hợp chất hữu cơ, cung cấp thức ăn cho sinh vật khác

- Thải khí oxygen

- Cung cấp nguyên liệu, nhiên liệu, thuốc chữa bệnh

- Chống xói mòn và sạt lở đất

- Hạn chế tăng nhiệt độ Trái Đất

- Hạn chế biến đổi khí hậu

1 – Sai. Không chỉ có lá mới có khả năng thực hiện quang hợp mà ngoài lá ra thì các bộ phận khác của cây như quả xanh, cành có màu xanh,… đều có khả năng thực hiện quang hợp.

2 – Đúng. Nước là nguyên liệu của quang hợp, được rễ cây hút từ môi trường bên ngoài vào và vận chuyển qua thân lên lá.

3 – Sai. Không có ánh sáng thì cây không có năng lượng để thực hiện quá trình quang hợp.

4 – Đúng. Trong quang hợp, năng lượng được biến đổi từ quang năng thành hóa năng (năng lượng tích lũy trong các hợp chất hữu cơ).

5 – Đúng. Trong lá cây, lục lạp tập trung nhiều ở tế bào lá nên lá chính là cơ quan quang hợp chủ yếu của cây.

Các đặc điểm của lá cây trên cạn và sự thích nghi với quá trình trao đổi khí của chúng:

+ Bề mặt ẩm của các tế bào trung mô cho phép các khí hòa tan trong hơi ẩm.

+ Bề mặt rộng và phẳng tạo nên một diện tích bề mặt lớn.

+ Nhiều lỗ khí cho phép các khí đi vào và ra khỏi lá một cách tự do.

"Bề mặt không được bao phủ bởi lớp biểu bì cho phép các khí khuếch tán tự do". Sai. Bề mặt được bao phủ bởi lớp biểu bì nhưng nhờ có các khí khổng mà các khí khuếch tán tự do.

Hệ tuần hoàn có chức năng vận chuyển các chất trong cơ thể động vật nhờ sự vận chuyển của máu. Hệ tuần hoàn nhận khí oxygen từ hệ hô hấp, các chất dinh dưỡng từ hệ tiêu hóa đến cung cấp cho hoạt động của các cơ quan, đồng thời, carbon dioxide và những sản phẩm thải khác của quá trình trao đổi chất ở tế bào cũng được vận chuyển đến phổi và các cơ quan bài tiết. Ngoài ra, hệ tuần hoàn còn vận chuyển các kháng thể, hormone, vitamin, muối khoáng,… → Các chất được hệ tuần hoàn vận chuyển đến các cơ quan bài tiết là: CO₂, các chất thải, nước.

Quá trình quang hợp diễn ra chủ yếu trong bào quan lục lạp (chứa chất diệp lục) của tế bào lá cây.

Chỉ có loài Y là sinh vật kị khí vì hô hấp tế bào kị khí chuyển đường thành alcohol ethylic và khí carbon dioxide trong điều kiện không có oxygen.

Để quan sát khí khổng, ta tiến hành thí nghiệm theo quy trình sau:

Bước 1: Lấy một lá cây thài lài tía, gấp một phần lá ở gần một đầu.

Bước 2: Dùng kim mũi mác cẩn thận tách lớp biểu bì dưới.

Bước 3: Đặt mảnh biểu bì vừa tách lên một lam kính.

Bước 4: Nhỏ một giọt nước lên mảnh biểu bì, đặt lamen lên.

Bước 5: Đặt tiêu bản lên kính hiển vi, quan sát ở vật kính 10x, rồi tăng lên 40x, tìm các khí khổng.

Bước 6: Mô tả và vẽ hình dạng khí khổng quan sát được.

Trong thực tế, có một số loại cây trồng như cây thài lài tía, cây phong lá đỏ. Lá cây có màu sắc nổi trội là màu tím và màu đỏ mà không phải màu xanh vì ngoài chất diệp lục giữ chức năng chính là quang hợp thì các loại cây này còn có các chất khác tạo nên màu của các loại lá này.

 Ở thực vật, nước và chất khoáng hòa tan trong đất được hấp thụ vào rễ rồi tiếp tục được vận chuyển theo mạch gỗ lên các bộ phận khác của cây (dòng đi lên). Còn chất hữu cơ tổng hợp ở lá được vận chuyển theo mạch rây trong thân và cành đến nơi cần sử dụng hoặc bộ phận dự trữ của cây (dòng đi xuống).

Người ta bảo quản nhiều loại trái cây trong môi trường có nồng độ khí carbon dioxide cao vì nồng độ khí carbon dioxide cao ức chế nhiều hoạt động trao đổi chất làm hô hấp tế bào giảm.

Trao đổi chất là tập hợp các biến đổi hóa học trong tế bào của cơ thể sinh vật và sự trao đổi các chất giữa cơ thể với môi trường đảm bảo duy trì sự sống.

Sinh vật không thể sống nếu thiếu nước. Nếu mất đi 10% lượng nước thì hoạt động trao đổi chất sẽ bị rối loạn và nếu mất 21% lượng nước sẽ dẫn đến tử vong. Do đó sinh vật luôn cần phải được cung cấp đủ lượng nước cần thiết để đảm bảo hoạt động ổn định của cơ thể.