Đề kiểm tra 45 phút Hóa 10 Chủ đề 2

Gọi công thức phân tử của R với H là RH_x oxide cao nhất tương ứng có dạng R₂O_8-x

Ta có: Phần trăm về khối lượng của R trong công thức với Hydrogen và trong công thức oxide cao nhất là:

R là carbon. Oxide cao nhất của C là CO₂: O=C=O

Xét các đáp án:

- CO₂ là phân tử không phân cực.

- CO₂ ở điều kiện thường là chất khí.

- C thuộc chu kì 2

- Carbon (ở trạng thái cơ bản): ₆C: 1s²2s²2p² có 4 electron s và 2 electron p 

X (Z = 7): 1s²2s²2p³ ⇒ nhóm VA

Hóa trị cao nhất = số thứ tự nhóm ⇒ hóa trị cao nhất của X là V

Oxide cao nhất của X là: X₂O₅

Cấu hình electron Fe (Z = 26): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶3d⁶4s².

Số thứ tự ô = số hiệu nguyên tử (Z) = 26.

Số thứ tự chu kì = số lớp electron = 4.

Cấu hình electron phân lớp ngoài cùng và sát lớp ngoài cùng là 3d⁶4s² → Fe thuộc nhóm B.

Tổng số e của hai phân lớp 3d và 4s là: 6 + 2 = 8 → Fe thuộc nhóm VIIIB.

Trong bảng tuần hoàn, nguyên tố Fe nằm ở ô số 26, chu kì 4, nhóm VIIIB.

Cấu hình e của X là 1s²2s²2p⁶3s²3p² ⇒ có 14 electron nên ở ô số 14

⇒ có 4e lớp ngoài cùng ⇒ nhóm IVA

Có 3 lớp electron ⇒ chu kì 3

Trong oxide cao nhất RO₃ thì R có hóa trị VI nên công thức hydroxide tương ứng của R là H₂RO₄

Cl nằm ở cuối chu kì nên hydroxyde cao nhất tương ứng có tính acid mạnh nhất.

Vậy acid mạnh nhất là: HClO₄

Ta có theo đầu bài 1 mol hydroxide này tác dụng vừa đủ với 3 mol HCl.

Phương trình phản ứng minh họa

R(OH)₃ + 3HCl → RCl₃ + 3H₂O

⇒ R có hóa trị III.

Vậy R thuộc nhóm IIIA.

Tính chất của các nguyên tố và đơn chất, cũng như thành phần và tính chất của các hợp chất tạo nên từ các nguyên tố đó biến đổi tuần hoàn theo chiều tăng của điện tích hạt nhân.

B thuộc chu kì 2 => B có 2 lớp e

Công thức oxit cao nhất của B là BO₂ => B có hóa trị IV

=> B thuộc nhóm IVA => B có 4e lớp ngoài cùng

=> Cấu hình e của B: 1s²2s²2p² => B là Carbon

 ₁₁ Na, ₁₂Mg, ₁₃Al, ₁₄Si cùng thuộc chu kì 2.

Trong một chu kì, theo chiều tăng điện tích hạt nhân, tính base của oxide cao nhất có xu hướng giảm dần.

⇒ Thứ tự giảm dần tính base là: Na₂O > MgO > Al₂O₃ > SiO₂.

Đa số các nguyên tố được xếp theo cột trong bảng tuần hoàn hóa học có tính chất hóa học gần giống nhau do có cấu hình electron tương tự nhau.

Z = 11: 1s²2s²2p⁶3s¹ Ô số 11, chu kì 3, nhóm IA

Z = 12: 1s²2s²2p⁶3s² Ô số 12, chu kì 3, nhóm IIA

Z = 13: 1s²2s²2p⁶3s²3p¹ Ô số 13, chu kì 3, nhóm IIIA

Nhận thấy cả 3 nguyên tố trên đều cùng thuộc chu kì 3

Vị trí các hydroxide X, Y, T tương ứng trong BTH là

Trong một chu kì theo chiều tăng dần điện tích hạt nhân, tính acid của các hydroxide tăng dần

Thứ tự giảm dần tính acid của các hydroxide là T, Y, X

Cấu hình electron của nguyên tử Chromium là: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶3d⁵4s¹

Vị trí của chromium là: ô số 24, chu kì 4, nhóm VIB.

Nguyên tố M thuộc chu kì 3, nhóm IVA.

Cấu hình electron của nguyên tố M là: 1s²2s²2p⁶3s²3p²

Vậy số hiệu nguyên tử của nguyên tố M là: Z = 14.

Các nguyên tố trong bảng tuần hoàn được sắp xếp theo chiều tăng dần số hiệu nguyên tử.

Gallium thuộc nhóm IIIA Ga có hóa trị III.

Công thức hóa học của oxide là Ga₂O₃

Công thức hóa học của hydroxide là Ga(OH)₃.

Các cation luôn có bán kính nhỏ hơn đáng kể so với nguyên tử trung hòa tương ứng do có số lượng electron ít hơn, lực hút của hạt nhân lên các electron mạnh hơn, do vậy bán kính của K⁺ phải nhỏ hơn bán kính của K (227 pm).

Bên cạnh đó, theo xu hướng biến đổi tuần hoàn thì bán kính của K⁺ phải lớn hơn bán kính của Na⁺ (98 pm), tương tự như bán kính của K lớn hơn của Na.

Trong hai giá trị 133 và 195 pm, giá trị 133 pm phù hợp hơn vì thể hiện sự giảm đáng kể bán kính cation so với nguyên tử trung hòa, tương tự trường hợp Na và Na⁺ trong bảng số liệu.

Nguyên tử nguyên tố X có chứa 9 proton và 10 hạt neutron ⇒ X có 9 electron.

Cấu hình electron của X là: 1s²2s²2p⁵

⇒ X thuộc nhóm VIIA trong bảng tuần hoàn.

rgon (Ar) có số hiệu nguyên tử là 18 ⇒ Cấu hình electron nguyên tử của Ar: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶

⇒ có 8 electron lớp ngoài cùng ⇒ Ar là nguyên tố khí hiếm.

- Trong phân tử MX₂ có tổng số hạt proton, neutron và electron là 164 hạt

⇒ 2Z_M + N_M + 2(2Z_X + N_X) = 164                    (1)

- Trong phân tử MX₂, số hạt mang điện nhiều hơn số hạt không mang điện là 52 hạt

⇒ (2Z_M + 4Z_X) − (N_M + 2N_X) = 52                   (2)

- Số khối của M lớn hơn số khối của X là 5

⇒ (Z_M + N_M) − (Z_X + N_X) = 5                            (3)

- Tổng số hạt proton, neutron và electron trong M lớn hơn trong X là 8 hạt

⇒ (2Z_M + N_M) − (2Z_X + N_X) = 8                        (4)

Từ (1), (2), (3) và (4) ⇒ Z_M = 20

Cấu hình electron nguyên tử của:

M là 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s² M thuộc ô số 20, chu kỳ 4, nhóm IIA

 X là 1s²2s²2p⁶3s²3p⁵ X thuộc ô số 17, chu kỳ 3, nhóm VIIA

M là Ca, X là Cl Hợp chất cần tìm là CaCl₂

Cấu hình electron của các ion Ca²⁺ và Cl^- đều là 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶

Mà bán kính nguyên tử tỉ lệ thuận với số lớp electron và tỉ lệ nghịch với số đơn vị điện tích hạt nhân của nguyên tử đó.

Nhận thấy Ca²⁺ và Cl^- có cùng số lớp electron nhưng điện tích hạt nhân của Ca²⁺ lớn hơn Cl^-.

Bán kính ion Ca²⁺ nhỏ hơn Cl^-.

Cấu hình e của nguyên tử là: 1s²2s²2p³

Nguyên tử thuộc nguyên tố p

vì là những nguyên tố mà nguyên tử có số electron cuối cùng được điền vào phân lớp p.

Gọi công thức chung của hai kim loại là M

M + 2HCl → M_Cl2 + H₂

n_M = n_H2 = 0,15

Ta có: M_A = 4,4 ⇒ M = 4,4/0,15 = 29,33

A và B là 2 kim loại nằm ở 2 chu kì liên tiếp thuộc nhóm IIA nên A là Mg và B là Ca.

Gọi kim loại trung bình là R

Phương trình hóa học

R + H₂SO₄ → RSO₄ + H₂

n_H2 = 0,09 mol = n_R

=> M_R = 2,64 : 0,09 = 29,33

Ta có: M_Mg = 24 < 29,33 < M_Ca = 40

=> 2 kim loại cần tìm là Mg và Ca

Nguyên tố X ở chu kì 3 ⇒ Có 3 lớp electron.

Nguyên tố X thuộc nhóm IA ⇒ Lớp ngoài cùng có 1 electron.

⇒ 1s²2s²2p⁶3s¹

Tính kim loại giảm dần theo chiều từ trái sang phải trong một chu kì và tăng dần từ trên xuống dưới trong một nhóm.

Ô nguyên tố không cho biết số khối của hạt nhân.

Ô nguyên tố cho biết:

+ Số hiệu nguyên tử

+ Kí hiệu nguyên tố

+ Tên nguyên tố

+ Nguyên tử khối trung bình.

Oxygen có 8 electron nên Z = 8, oxygen ở ô số 8 trong bảng tuần hoàn.

Oxygen ở chu kì 2 (do có 2 lớp electron); nhóm VIA (do 6 electron hóa trị, nguyên tố p).

Cấu hình electron của nguyên tử Ca (Z = 20) ở trạng thái cơ bản là 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s²

Calcium là nguyên tố s.

Ca ở chu kì 4 nên có 4 lớp electron; Ca ở nhóm IIA nên lớp ngoài cùng có 2 electron.

Ca là một kim loại do ở nhóm IIA, có 2 electron ở lớp ngoài cùng.

Hạt nhân không chứa electron nên Phát biểu “Hạt nhân nguyên tử calcium có 20 electron” là sai

Đại lượng đặc trưng cho khả năng hút electron của một nguyên tử khi tạo thành liên kết hóa học là độ âm điện. 

Các phát biểu đúng: a, d.

Ta có cấu hình electron N (Z = 7): 1s²2s²2p³

(b) sai vì công thức oxide cao nhất của N có dạng N₂O₅.

(c) Sai vì N và O cùng chu kì. Trong cùng chu kì theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân tính phi kim tăng dần nên tính phi kim O mạnh hơn N.

Nguyên tử lưu huỳnh (sulfur) có số electron = số hiệu nguyên tử = 16.

Cấu hình electron nguyên tử sulfur là 1s²2s²2p⁶3s²3p⁴

Sulfur có 6 electron hóa trị

Y⁰  + 2e → Y^2-

Y^2- có cấu hình electron là: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶

→ Cấu hình electron Y là: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁴

Vị trí của Y trong bảng tuần hoàn là: Chu kì 3 vì có 3 lớp electron, nhóm VIA (có 6 electron lớp ngoài cùng và electron cuối cùng điền vào phân lớp p)

Cấu hình của R^2- là 3p⁶ ⇒ của R sẽ là 3p⁴ ⇒ R có cấu hình đầy đủ là 1s²2s²2p⁶3s²3p⁴

⇒ Tổng hạt mang điện trong R là (p + e) = 32 

 n_H2 = 1,11555: 24,79 = 0,045 mol

M + 2HCl → MCl₂ + H₂↑

Theo phương trình phản ứng ta có:

n_M = n_H2 = 0,045 mol

M chính là nguyên tố Ca

Giá trị của bán kính nguyên tử tỉ lệ nghịch với giá trị của độ âm điện.

Giá trị bán kính nguyên tử tỉ lệ thuận với tính kim loại và tỉ lệ nghịch với tính phi kim.

⇒ Nguyên tử của nguyên tố A có bán kính rất lớn thì độ âm điện rất nhỏ và A là kim loại

Nguyên tố X ở chu kì 3 ⇒ Có 3 lớp electron.

Nguyên tố X thuộc nhóm IIIA ⇒ Lớp ngoài cùng có 3 electron.

⇒ 1s²2s²2p⁶3s²3p¹

Gọi công thức chung của 2 kim loại là M

M + H₂O → MOH + 1/2H₂

0,7                    ←    0,35    (mol)

X, Y lần lượt là Li và Na

Đặt n_Li = x; n_Na = y (mol), ta có hệ:

m_{dd sau phản ứng} = m_KL + m_H2O – m_H2 = 7,3 + 200 – 0,35.2 = 206,6 (g) 

 Ta có A có Z = 8, cấu hình electron: 1s²2s²2p⁴.

X thuộc nhóm VIA do nguyên tố p, 6 electron hóa trị.

Trong chu kì, các nguyên tố được sắp xếp theo chiều khối lượng nguyên tử tăng dần => Sai vì trong một chu kỳ, các nguyên tố được sắp xếp theo chiều điện tích hạt nhân tăng dần.

Nguyên tố nhóm A có công thức oxide cao nhất là R₂O → Có R có hóa trị 1. Nhóm IA.