Đề kiểm tra 45 phút Hóa 10 Chủ đề 2

Theo bài ra ta có: Z_T +Z_Q = 58                                   (1)

Trường hợp 1: T, Q hơn nhau 8 nguyên tố, ta có:

Z_Q = Z_T + 8                                                                  (2)

Từ (1) và (2) ⇒ Z_T = 25, Z_Q = 33.

Cấu hình electron của T: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s²3d⁵ (chu kì 4, nhóm VIIB)

Cấu hình electron của Q: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s²3d¹⁰4p³ (chu kì 4, nhóm VA) (trái với giả thiết).

Trường hợp 2: T, Q hơn nhau 18 nguyên tố, ta có:

Z_Q = Z_T + 18                                                              (3)

Từ (1) và (3) ⇒ Z_T = 20, Z_Q = 38.

Cấu hình electron của T: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s² (chu kì 4, nhóm IIA)

Cấu hình electron của Q: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s²3d¹⁰4p⁶5s² (chu kì 5, nhóm IIA)

T, Q phù hợp.

Trường hợp 3: Z_Q = Z_T + 32. Lí luận tương tự và kết luận không phù hợp

Nhận thấy T, Q cùng thuộc nhóm IIA nhưng khác chu kì.

Trong một nhóm A theo chiều điện tích hạt nhân tăng dần tính kim loại tăng dần ⇒ T có tính kim loại nhỏ hơn Q.

Định luật tuần hoàn phát biểu rằng tính chất của các đơn chất cũng như thành phần và tính chất của hợp chất tạo nên từ các nguyên tố biến đổi tuần hoàn theo chiều tăng của điện tích hạt nhân nguyên tử.

Li (Z = 3), Be (Z = 4) thuộc cùng chu kì 2 ⇒ Tính kim loại: Li > Be (1)

Li (Z = 3), Na (Z = 11), K (Z = 19) thuộc cùng nhóm IA.

⇒ Tính kim loại: Li < Na < K (2)

Từ (1) và (2) ta xác định được kim loại mạnh nhất là K. (K > Na > Li > Be)

Ta có tổng số hạt mang điện: 2p + n = 108 (1)

Số hạt mang điện nhiều hơn số hạt không mang điện là 24:

2p – n = 24 (2)

Giải phương trình (1) và (2) ta được

⇒ p = 33, n = 42,

Ta có p = e = 33 ⇒ A là ₃₃As (arsenic).

Cấu hình electron: [Ar]3d¹⁰4s²4p³

Vị trí của A trong bảng tuần hoàn: số thứ tự 33, nhóm VA, chu kì 4.

Cl nằm ở cuối chu kì nên hydroxyde cao nhất tương ứng có tính acid mạnh nhất.

Vậy acid mạnh nhất là: HClO₄

Thứ tự electron trong nguyên tử X 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s²3d³

Cấu hình electron của nguyên tử R 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s²3d³4s²

Nguyên tử R có 23 electron. Vậy R thuộc ô số 23. R thuộc chu kì 4 nhóm VB

Cấu hình electron của:

X: 1s²2s²2p²

A: 1s²2s²2p³

M: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s²

Q: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s¹

Vậy:

X thuộc nhóm IVA do có 2 electron hóa trị.

Y thuộc nhóm VA do có 5 electron hóa trị.

Z thuộc nhóm IIA do có 2 electron hóa trị.

Q thuộc nhóm IA do có 1 electron hóa trị.

Y^- có cấu hình electron: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶

Y nhận thêm 1 electron: Y + e → Y ^-

⇒ Cấu hình e của Y:  1s²2s²2p⁶3s²3p⁵

⇒ Y ở chu kì 3, nhóm VIIA

 Trong bảng tuần hoàn, khối các nguyên tố s gồm các nguyên tố thuộc nhóm I A và II A.

Trong cùng 1 nhóm tính kim loại tăng dần theo chiều tăng của điện tích hạt nhân do đó tính kim loại B < Al.

Trong cùng 1 chu kỳ tính kim loại giảm dần theo chiều tăng của điện tích hạt nhân do đó tính kim loại B > C, Mg > Al.

Tính kim loại giảm dần trong dãy: Mg, Al, B, C.

 Electron cuối cùng của nguyên tố M điền vào phân lớp 3d³

Cấu hình electron của M là: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶3d³4s²

M thuộc chu kì 4, nhóm VB.

Oxide ứng với hóa trị cao nhất của nguyên tố A có dạng RO2 ⇒ R có hóa trị IV trong hợp chất với oxygen

Hóa trị cao nhất của R trong hợp chất với H là 4 ⇒ Công thức hợp chất của R và H là RH₄

Ta có: ⇒ A = 12 ⇒ A là ₆C (carbon)

Công thức hợp chất khí với hydrogen của A là CH₄.

Nguyên tố d là nguyên tố nhóm B mà nguyên tử có cấu hình electron phân lớp ngoài cùng và phân lớp sát lớp ngoài cùng là (n –1)d^1÷10ns^1÷2.

Cấu hình electron: [Ar]3d⁵4s¹

Thuộc nguyên tố thuộc khối d.

Nhóm nguyên tố gồm các nguyên tố mà nguyên tử của chúng có cấu hình electron tương tự nhau, do đó có tính chất hóa học gần giống nhau và được xếp thành một cột.

Đặt số proton và neutron của nguyên tố X lần lượt là p và n.

Nguyên tử trung hòa về điện nên số e = số p.

2p + n =40 n = 40 - 2p                             (1)

Với các nguyên tố có Z ≤ 82 ta luôn có bất đẳng thức sau: p ≤ n ≤ 1,5p

Thế biểu thức (1) vào bất đẳng thức trên ta có:

p ≤ 40 - 2p ≤ 1,5p

3p ≤ 40 ≤ 3,5p

40/3,5 ≤ p ≤ 40/3

11,43 ≤ p ≤ 13,33

p nhận giá trị nguyên dương nên p có thể nhận giá trị p = 12 hoặc p = 13

• Với p = 12 thay vào (1) n = 40 2.12= 16 số khối A = p + n = 28 loại vì đề cho số khối X nhỏ hơn 28.
• Với p = 13 thay vào (1) n = 40  2.13 = 14 số khối A = p + n = 27 thỏa mãn

X (Z = 13): 1s²2s²2p⁶3s²3p¹

X có 3 lớp electron nên X thuộc chu kì 3

X có 3e lớp ngoài cùng và có e cuối cùng điền vào phân lớp s nên X thuộc nhóm IIIA.

Y + 1e → Y^-

Vậy cấu hình electron của Y là: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁵

Vậy Y ở chu kì 3 (do có 3 lớp electron), nhóm VIIA (do 7 electron hóa trị, nguyên tố p).

Các nguyên tố thuộc nhóm IA đến VIIA (trừ fluorine) có hóa trị cao nhất trong hợp chất với oxygen đúng bằng số thứ tự nhóm.

A là nguyên tố nhóm IIIA. Công thức oxide ứng với hóa trị cao nhất của A là A₂O₃.

Y ở chu kì 3, nhóm IA trong bảng tuần hoàn ⇒ Y là kim loại mạnh.

Ta có H₂S là acid yếu

HCl, HBr, HI có các nguyên tố tương ứng là Cl, Br, I thuộc nhóm VIIA thể hiện tính acid mạnh:

⇒ HCl, HBr, HI, theo chiều từ trái sang phải tính chất acid tăng dần.

Tính acid của các acid trên được sắp xếp theo trật tự HI > HBr > HCl > H₂S.

Xét ion X⁺ : có 5 nguyên tử, tổng số proton là 11. Vậy số proton trung bình là 2,2.

⇒ Có 1 nguyên tử có số proton nhỏ hoặc bằng 2 và tạo thành hợp chất. Vậy nguyên tử đó là H.

Ion X⁺ có dạng A_aH_b. Vậy a.p_A + b = 11 và a + b = 5

Chọn được nghiệm thích hợp a = 1 , b = 4 và p_A = 7 ⇒ Ion X⁺ là NH₄⁺.

Xét ion Y^2- có dạng M_XL_Y^2-: x.e_M + y.e_L + 2 = 50

Vậy x.e_M + y.e_L = 48 và x + y = 5.

Số electron trung bình của các nguyên tử trong Y^2- là 9,6

⇒ Có 1 nguyên tử có số electron nhỏ hơn 9,6

⇒ Nguyên tử của nguyên tố thuộc chu kì II.

⇒ Nguyên tử của nguyên tố còn lại thuộc chu kì III.

Nếu 2 nguyên tố cùng thuộc một nhóm A thì sẽ hơn kém nhau 8 electron

Vậy e_M - e_L = 8

Ta chọn được nghiệm: e_M = 16 và e_L = 8 . Ion có dạng SO₄^2- .

Chất A là: Phân tử khối của A là 132

Cấu hình electron của X (Z = 6): 1s²2s²2p² .

→ X thuộc nhóm IVA.

Cấu hình electron của A (Z = 7): 1s²2s²2p³.

→ A thuộc nhóm VA.

Cấu hình electron của M (Z = 20): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s² .

→ M thuộc nhóm IIA.

Cấu hình electron của Q (Z = 19): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s¹.

→ Q thuộc nhóm IA. 

Các nguyên tố s, p, d, f là những nguyên tố mà nguyên tử có electron cuối cùng được điền vào phân lớp s, p, d, f tương ứng.

Các đại lượng biến đổi tuần hoàn theo chiều tăng của điện tích hạt nhân nguyên tử gồm:

Số electron lớp ngoài cùng, bán kính nguyên tử, độ âm điện, tính kim loại – phi kim.

Trong bảng tuần hoàn có 8 nhóm A và 8 nhóm B được đánh số thứ tự từ I cho đến VIII. Nhóm A có 8 cột, nhóm B có 10 cột (vì nhóm VIIIB chiếm 3 cột) trong bảng tuần hoàn.

Ô nguyên tố không cho biết số khối của hạt nhân.

Ô nguyên tố cho biết:

+ Số hiệu nguyên tử

+ Kí hiệu nguyên tố

+ Tên nguyên tố

+ Nguyên tử khối trung bình.

Các nguyên tố có số hiệu nguyên tử là 5, 13, 31 đều thuộc nhóm IIIA.

Trong một nhóm A, năng lượng ion hóa có xu hướng giảm theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân.

Nguyên tử X có 14 electron ở lớp M Cấu hình electron của X là: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶3d⁶4s²

Z_X = 26, X thuộc chu kỳ 4, nhóm VIIB.

và là đồng vị của nhau vì có cùng số proton

Phương trình tổng quát

A + 2H₂O → A(OH)₂ + H₂

Số mol khí H₂ = 11,2 : 22,4 = 0,5 (mol)

Theo phương trình hóa học ta có:

n_A = n_H2 = 0,5 (mol)

Ta có: M_A = 20 : 0,5 = 40

Vậy kim loại cần tìm là Ca.

Nguyên tố phi kim có độ âm điện lớn nhất trong bảng tuần hoàn là F.

Nguyên tố R thuộc nhóm VA trong bảng tuần hoàn

Khi liên kết với oxygen: R₂O₅

     Khi liên kết với hydrogen: RH₃

Nguyên tố Calcium (Ca) thuộc nhóm IIA.

Hóa trị cao nhất của Ca là II.

Công thức hóa học của oxide là CaO, của hydroxide là Ca(OH)₂

Vì R thuộc nhóm VIIA ⇒ công thức oxide cao nhất của R là R2O7

⇒ R = 35,5 ⇒ R là Cl.

Oxide cao nhất của R là Cl₂O₇

Trong mỗi chu kì, theo chiều tăng của điện tích hạt nhân, tính kim loại của các nguyên tố giảm dần.

R + 2HCl → RCl₂ + H₂

RO + 2HCl → RCl₂ + H₂O

Ta có:

n_HCl = 0,4.1 = 0,4 mol n_(R,RO) = 0,2 mol

Theo tính chất của ta có:

M < 32 < M + 16 16 < M < 32

M = 24 (Mg) là nghiệm hợp lí.

Oxide cao nhất của một nguyên tố R thuộc nhóm IVA ⇒ RO₂:

Các nguyên tử có 1, 2 hoặc 3 electron ở lớp ngoài cùng thường là các nguyên tử nguyên tố kim loại.

Q có tính kim loại.