Đề kiểm tra 45 phút Hóa 10 Chủ đề 2

Cấu hình electron của nguyên tử phosphorus (Z = 16): 1s²2s²2p⁶3s²3p⁴.

Số electron ở lớp ngoài cùng bằng 6.

⇒ Sulfur là nguyên tố phi kim.

Trong bảng tuần hoàn các nguyên tố, nguyên tố có tính phi kim mạnh nhất là fluorine.

Trong cùng 1 nhóm tính kim loại tăng dần theo chiều tăng của điện tích hạt nhân do đó tính kim loại B < Al.

Trong cùng 1 chu kỳ tính kim loại giảm dần theo chiều tăng của điện tích hạt nhân do đó tính kim loại B > C, Mg > Al.

Tính kim loại giảm dần trong dãy: Mg, Al, B, C.

Theo bài ra R⁺ có:

p + (e – 1) + n = 57 R có 2p + n = 57 + 1 = 58

Trong R⁺ có : p + (e – 1) = n + 17 2p – n = 18

p = 19 và n = 20

R thuộc ô 19, chu kì 4, nhóm IA.

 X thuộc chu kì 3, nhóm IIIA nên có 3 lớp electron, lớp ngoài cùng có 3 electron.

Cấu hình electron của X là: 1s²2s²2p⁶3s²3p¹.

Trong một chu kì, bán kính nguyên tử các nguyên tố giảm theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân.

 Nguyên tố Y có cấu hình electron lớp ngoài cùng 4s¹ thuộc chu kì 4

Ta tính được e^X = 9 và e^Y = 19

Cấu hình electron nguyên tử của X: 1s²2s²2p⁶3s¹

Cấu hình electron nguyên tử của Y: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s¹

X có 2 lớp electron bão hòa, Y có 3 lớp electron bão hòa.

Cấu hình của nguyên tử X: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁵

Z_X = 17 X có số thứ tự 17.

X có 3 lớp electron ⇒ X ở chu kì 3;

X là nguyên tố p, có 7 electron lớp ngoài cùng ⇒ X ở nhóm VIIA;

Vị trí của X trong bảng tuần hoàn là ô thứ 17, chu kì 3, nhóm VIIA.

Nguyên tố magnesium (Mg) ở ô số 12, chu kì 3, nhóm IIA.

Suy ra:

Số hiệu nguyên tử Z = 12 = Số electron.

Số lớp electron = Số thứ tự chu kì = 3.

Số electron lớp ngoài cùng = Số thứ tự nhóm A = 2.

⇒ Cấu hình electron của nguyên tử magnesium (Mg): 1s²2s²2p⁶3s²

Số electron ở lớp ngoài cùng của nguyên tử biến thiên tuần hoàn.

Nguyên tử R có cấu hình electron lớp ngoài cùng là ns²np³ ⟹ R thuộc nhóm VA. Hợp chất khí của R với H có công thức là RH₃. 

Ta có:

M_R = 14

 Vậy nguyên tố R là N. 

Năm 1869, nhà hóa học đã công bố bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học là Mendeleev.

Sodium: 1s²2s²2p⁶3s¹

Potassium: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s¹

Sodium (Z = 11), potassium (Z = 19) cùng thuộc nhóm IA nên có tính chất hóa học tương tự nhau.

Gọi Z_X, Z_Y lần lượt là số proton của nguyên tử nguyên tố X và Y. Ta có:

Z_X + Z_Y = 32 (1)

Vì X và Y thuộc cùng nhóm A ở hai chu kì kế tiếp nhau nên số proton của chúng khác nhau 8, 18 hoặc 32 đơn vị.

Giả sử Z_Y > Z_X.

Trường hợp 1: Z_Y – Z_X = 8 (2)

Kết hợp (1) và (2) giải hệ phương trình ta được: Z_X = 12; Z_Y = 20.

Cấu hình electron của X: 1s²2s²2p⁶3s² (nhóm IIA).

Cấu hình electron của Y: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s² (nhóm IIA).

Vậy trường hợp 1 thỏa mãn, X là magnesium (Mg) và Y là calcium (Ca).

Trường hợp 2: Z_Y – Z_X = 18 (3)

Kết hợp (1) và (3) giải hệ phương trình ta được: Z_X = 7; Z_Y = 25.

Cấu hình electron của X: 1s²2s²2p³ (nhóm VA)

Cấu hình electron của Y: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶3d⁵4s² (nhóm VIIB)

Vậy trường hợp 2 không thỏa mãn.

Trường hợp 3: Z_Y – Z_X = 32 (4)

Kết hợp (1) và (4) giải hệ phương trình ta được: Z_X = 0; Z_Y = 32.

Vậy trường hợp 3 không thỏa mãn.

Các nguyên tố s, p, d, f là những nguyên tố mà nguyên tử có electron cuối cùng được điền vào phân lớp s, p, d, f tương ứng.

Hai nguyên tố X và Y có tổng số proton trong hai hạt nhân là 25

⇒ Z_Y + Z_X = 25 (1)

Hai nguyên tố X và Y đứng kế tiếp nhau trong một chu kì

⇒ Z_Y – Z_X = 1 (2)

Từ (1) và (2) → Z_Y = 13; Z_X = 12

⇒ Cấu hình electron của Y: 1s²2s²2p63s²3p¹

⇒ Y thuộc ô số 13, chu kì 3, nhóm IIIA.

Cấu hình electron của X: 1s²2s²2p⁶3s²

⇒ X thuộc ô số 12, chu kì 3, nhóm IIA.

Nguyên tử X nhận thêm 2 electron để trở thành ion X^2-

⇒ Cấu hình electron của nguyên tử X là: [Ne]3s²3p³

X có 5 electron hóa trị ⇒ là phi kim.

Các khối nguyên tố d và f đều là kim loại.

Công thức chung của các oxit kim loại nhóm IIA là RO.

X ( Z =  4): 1s²2s²2p² → X thuộc chu kỳ 2 (do có 2 lớp electron); nhóm IVA (do có 2 electron hóa trị, nguyên tố s)

Y ( Z = 8): 1s²2s²2p⁴ → Y thuộc chu kỳ 2 (do có 2 lớp electron); nhóm VIA (do có 6 electron hóa trị, nguyên tố p)

Z (Z = 16): [Ne]3s²3p⁴ → Z thuộc chu kỳ 3 (do có 3 lớp electron); nhóm VIA (do có 6 electron hóa trị, nguyên tố p)

K (Z = 25): [Ar]3d⁵4s² → K thuộc chu kỳ 4 (do có 4 lớp electron); nhóm VIIB (do có 7 electron hóa trị, nguyên tố d)

Cấu hình electron của Na (Z = 11): 1s²2s²2p⁶3s¹

Mg và Al cùng thuộc một chu kì ⇒ Độ âm điện: Mg < Al

Al và B cùng thuộc một nhóm ⇒ Độ âm điện: Al < B

⇒ Độ âm điện Mg < Al < B (1)

Lại có N và B cùng thuộc một chu kì ⇒ Độ âm điện B < N (2)

Kết hợp (1) và (2). Độ âm điện của các nguyên tố xếp theo chiều tăng dần là:

Mg < Al < B < N.

- X là phi kim vì oxide của X tan trong nước tạo acid.

- Y phản ứng với nước làm xanh quỳ nên Y là base.

- Z phản ứng với cả acid và kiềm nên Z là kim loại có oxide lưỡng tính. Ví dụ như Al, Zn,...

Vì theo chiều tăng số hiệu nguyên tử thì tính acid tăng dần nên sắp xếp trật tự là Y, Z, X.

Phi kim mạnh nhất là fluorine vì theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân:

Trong một chu kì, tính phi kim tăng dần → phi kim mạnh nhất ở nhóm VIIA.

Trong một nhóm, tính phi kim giảm dần → phi kim mạnh nhất là fluorine.

Cấu hình electron của X: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁵

X ở ô số 17 trong bảng tuần hoàn vì có 17 electron

Lớp ngoài cùng là lớp thứ 3 có tổng số electron là 2 + 5 = 7 (electron) nên nguyên tử X là phi kim

Nguyên tử của nguyên tố X có 11 electron p

Phát biểu "Nguyên tử của nguyên tố X có 3 phân lớp electron" sai vì X có 5 phân lớp: 1s; 2s; 2p; 3s; 3p.

Trong một nhóm A (trừ nhóm VIIIA), theo chiều tăng của điện tích hạt nhân nguyên tử:

Bán kính nguyên tử tăng dần, độ âm điện giảm dần.

Tính kim loại tăng dần và tính phi kim giảm dần.

 Công thức oxide cao nhất của nguyên tố R là R₂O₇ nên thuộc nhóm VIIA.

Công thức hợp chất khí với H là RH.

Hợp chất khí của nguyên tố này với H chứa 97,26% về khối lượng nên ta có:

R = 35,5 (Cl)

Vậy R là chlorine.

X: 1s²2s²2p⁶3s²3p³

Y: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶3d³4s²

Nguyên tử X, Y đều có 5 electron hóa trị nên chúng ở cùng nhóm V.

Nguyên tử X có 5 electron lớp ngoài cùng, là nguyên tố p, thuộc nhóm VA.

Nguyên tử Y có 5 electron ở lớp ngoài cùng và sát lớp ngoài cùng, là nguyên tố d, thuộc nhóm VB.

Nguyên tố chlorine (Cl) ở ô 17, chu kì 3, nhóm VIIA.

Suy ra:

Số hiệu nguyên tử Z = 15 = Số electron = Số proton.

Số lớp electron = Số thứ tự chu kì = 3.

Số electron lớp ngoài cùng = Số thứ tự nhóm A = 5.

⇒ Cấu hình electron của nguyên tử P: 1s²2s²2p⁶3s²3p³

P là nguyên tố phi kim.

Khối các nguyên tố d gồm các nguyên tố thuộc nhóm B, có cấu hình electron: [Khí hiếm](n-1)d¹¹⁰ns¹².

Ô nguyên tố không cho biết số khối của hạt nhân.

Tùy theo từng loại bảng, ô nguyên tố cho ta biết một số thông tin như:

Số hiệu nguyên tử

Kí hiệu nguyên tố

Tên nguyên tố

Nguyên tử khối trung bình.

Ngoài ra: Số hiệu nguyên tử = Số đơn vị điện tích hạt nhân = số thứ tự ô nguyên tố = số proton = số electron.

Một số loại bảng tuần hoàn còn cho biết độ âm điện, năng lượng ion hóa, ....

Một ô nguyên tố biểu diễn số hiệu nguyên tử, cấu hình electron và kí hiệu nguyên tố.

Nguyên tố X ở chu kì 3 ⇒ Có 3 lớp electron.

Nguyên tố X thuộc nhóm IIIA ⇒ Lớp ngoài cùng có 3 electron.

⇒ 1s²2s²2p⁶3s²3p¹

Strontium hydroxide: Sr(OH)₂

Barium hydroxide: Ba(OH)₂

Calcium hydroxide: Ca(OH)₂

Magnesium hydroxide: Mg(OH)₂

Ta có Sr, Ba, Ca, Mg ở cùng trong nhóm IIA, đi từ trên xuông dưới theo chiều điện tích hạt nhân tăng tính base của các hydroxide tăng dần.

⇒ Hydroxide nào có tính base mạnh nhất là Barium hydroxide   

F (Z = 9), Cl (Z = 17), Br (Z = 35), I ( Z = 53) cùng thuộc nhóm VIIA

Trong 1 nhóm A, bán kính nguyên tử giảm dần theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân

⇒ Bán kính F < Cl < Br < I

Hydroxide của nguyên tố T có tính base mạnh ⇒ công thức có dạng: T(OH)_x

T(OH)_x + xHCl ⟶ TCl_x + xH₂O

Mà tỉ lệ mol giữa hydroxide của T và HCl là 1 : 2 ⇒ x = 2

⇒ T có hóa trị II mà hydroxide của T có tính base mạnh ⇒ T thuộc nhóm IIA.

Gọi kim loại kiềm là R thì

Phương trình hóa học tổng quát:

R + H₂O → ROH + H₂

X thuộc nhóm IIA ⇒ hóa trị II

⇒ Công thức oxide có dạng: XO

n_HCl = 0,2.1 = 0,2 (mol)

Phương trình có dạng

XO + 2HCl ⟶ XCl₂+ H₂O

0,1  ← 0,2 (mol)

M_XO= 5,6 : 0,1 = 56 (g/mol)

Mà M_XO= M_X + 16 ⇒ M_X + 16 = 56 ⇒ M_X= 40 (g/mol)

Vậy X là Ca