Đề kiểm tra 45 phút Hóa 11 Chương 1: Cân bằng hóa học

C₂H₅OH tan trong nước nhưng không phân li ra ion ⇒ không có khả năng dẫn điện.

CH₃COOH là chất điện li yếu ⇒ dẫn điện yếu hơn so với 2 muối

Cùng nồng độ 0,1 mol/l thì:

KCl → K⁺ + Cl⁻;

K₂SO₄ → 2K⁺ + SO₄²⁻

K₂SO₄ phân li ra nhiều ion hơn nên dẫn điện mạnh hơn KCl.

C₂H₅OH < CH₃COOH < KCl < K₂SO₄

CO₃^2- là gốc acid yếu nên bị thủy phân tạo môi trường base

CO₃²⁻ + H₂O ⇌ HCO₃⁻ + OH⁻

Dung dịch muối có pH > 7 là Na₂CO₃

OH^- và Mg²⁺ không thể tồn tại trong dung dịch do sẽ tạo thành Mg(OH)₂ là chất không tan.

 pH < 7 có môi trường acid. 

Giá trị pH càng nhỏ tính acid càng cao.

[OH]^– = 0,001 M ⇒ [H⁺] = = 10^–11 M.

⇒ pH = –log[H⁺] = –log(10^–11) = 11.

Ở trạng thái cân bằng, phản ứng thuận và phản ứng nghịch vẫn tiếp tục diễn ra với tốc độ bằng nhau.

⇒ mối quan hệ giữa tốc độ phản ứng thuận v_t và tốc độ phản ứng nghịch v_n là:

v_t = v_n ≠ 0.

Dung dịch chuẩn là dung dịch của thuốc thử đã biết chính xác nồng độ để xác định chất phân tích nào đó.

Phản ứng đã cho là phản ứng tỏa nhiệt.

Khi nhúng bình vào nước đá tức là giảm nhiệt độ, cân bằng sẽ chuyển dịch theo chiều của phản ứng tỏa nhiệt hay màu nâu sẽ nhạt dần.

Phản ứng thuận nghịch là phản ứng xảy ra theo 2 chiều ngược nhau là chiều thuận và chiều nghịch và được biểu diễn bằng hai nửa mũi tên ngược chiều ⇌.

 Độ chua của đất gây ra bởi acid ⇒ pH của “đất chua” có giá trị nhỏ hơn 7.

 n_NaOH =0,01 mol

Cho dung dịch A tác dụng với NaOH ta được phương trình phản ứng:

HCO₃^- + OH- → CO₃^2- + H₂O 

n_HCO3- = n_OH- = 0,01x = 0,01 ⇒ x = 1

n_HCl = 0,01 mol

Khi cho A tác dụng với HCl ta được phương trình sau:

H⁺ + HCO₃- → CO₂ + H₂O

2H⁺ + CO₃^2- → CO₂ + H₂O

n_H⁺ = n_HCO3- + 2n_CO32- 

0,01 = 0,005 x + 2.0,005 y ⇒ y = 0,5.

Na₂CO₃ được tạo bởi base mạnh NaOH và acid  yếu H₂CO₃=> môi trường base => làm pH tăng

Na₂SO₄ được tạo bởi base mạnh NaOH và acid  mạnh H₂SO₄=> môi trường trung tính => không làm thay đổi pH

HCl có môi trường acid  => làm pH giảm

NH₄Cl được tạo bởi base yếu NH₃và acid mạnh HCl => môi trường acid  => làm pH giảm.

Khi thêm HCl (tăng nồng độ acid), cân bằng chuyển dịch theo chiều giảm nồng độ acid tức là tăng nồng độ base.

Khi thêm vài giọt HCl làm tăng nồng độ ion H ⁺, NH₃ sẽ tác dụng với H⁺ để tạo ra NH₄⁺, cân bằng chuyển dịch theo chiều thuận. 

 Quy đổi X thành Na: x mol; Ba : y mol và O : z mol

n_H2 = 0,01 mol

+ Ta có X + NaOH:

Na → Na⁺ + 1e

Ba → Ba⁺² + 2e

O + 2e → O^-2

2H⁺ + 2e → H₂

Bảo toàn e có x + 2y = 2z + 0,01.2 (2)

Bảo toàn điện tích: n_OH- = n_Na+ + 2n_Ba²⁺ = x + 2y (mol)

Vì pH + pOH = 14

→ pOH = 1 → [OH-] = 10^-1 = 0,1 =

→ x + 2y = 0,05 (3)

Giải (1) (2) và (3) có x = 0,03 mol; y = 0,01 mol và z = 0,015 mol

→ Y có Na⁺ : 0,03 mol; Ba²⁺: 0,01 mol; OH- : 0,05 mol

Y + 0,045 mol CO₂

Xét tỉ lệ: => phản ứng tạo ra cả HCO₃^- và CO₃^2-

2OH- + CO₂ → CO₃^2- + H₂O

2a        a                a

OH- + CO₂ → HCO₃-

b             b

Ta có

n_OH- = 2a + b = 0,05 mol

n_CO2 = a + b = 0,045 mol

Giải hệ ta được: a = 0,005 mol và b = 0,04 mol

Ba²⁺ + CO₃^2- → BaCO₃

→ Phản ứng hết CO₃^2- → n_BaCO3 = 0,005 mol

→ m_{kết tủa} = 0,005. 197 = 0,985 gam.

Người bị đau dạ dày không nên sử dụng nhiều nước chanh do: Nước chanh có pH ≈ 2,5 < 7 → môi trường acid. 

Phenolphtalein sẽ làm hồng dung dịch có tính base.

Cho phenolphtalein vào dung dịch NaOH sẽ hóa hồng.

Chất tan trong dung dịch khi phân li sẽ thành các ion. 

Phương trình điện li của Na₂CO₃ trong nước là

Na₂CO₃(s) 2Na⁺(aq) + CO₃²⁻(aq).

Ta có:

0,01.2 + 0,02.1 = x.1 + y.2

⇔ x + 2y = 0,04 (1)

Áp dụng định luật bảo toàn khối lượng ta có:

m = 0,01.64 + 0,02.39 + 35,5.x + 96.y = 3,09 gam

⇔  35,5x + 96y = 1,67 (2)

Giải hệ phương trình (1) và (2) ta được: 

x = 0,02; y = 0,01

Ta có

V_t = k. [N₂O₄]

V_n = k. [NO₂]²

Khi tăng nồng độ của N₂O₄ tăng lên 9 => V thuận sẽ tăng lên 9 lần

=> V nghịch cũng tăng lên 9 lần => nồng độ của NO₂ chỉ cần tăng lên 3 lần (3² = 9)

Phản ứng hóa học sau: Br₂ (g) + H₂ (g) 2HBr (g)

Biểu thức hằng số cân bằng (K_C)

Áp dụng định luật bảo toàn điện tích cho:

Dung dịch X:

0,07.1 = 0,02.2 + x.1 ⇒ x = 0,03 mol

Dung dịch Y:

0,04.1 = y.1 ⇒ y = 0,04 mol

Phương trình hóa học:

H⁺ + OH⁻ → H₂O

0,04   0,03

Vậy OH⁻ hết, H⁺ dư.

⇒ n_H+_dư = 0,01 mol ⇒ [H⁺] _dư =0,01:0,1 = 0,1M

⇒ pH = - log[H⁺] = 1

n_NaOH = 0,1. 0,1 = 0,01 mol

pH =1 nên [H⁺ ] = 0,1 M ⇒ n_H⁺ = 0,1. 0,1 = 0,01 mol

Ta nhận thấy n_H⁺ = n_OH^- = 0,01 mol

Vậy acid phản ứng vừa đủ với base và dung dịch sau phản ứng có môi trường trung tính

Nếu pH = 7 được gọi là nồng độ pH trung tính.

Nếu pH < 7 thì dung dịch có tính acid.

Nếu pH > 7 dung dịch có tính kiềm (base)

Axit 1 nấc là axit trong dung dịch chỉ phân li một nấc ra ion H⁺.

CH₃COOH ⇄ H⁺ + CH₃COO⁻

 Vì chiều thuận ∆H < 0 là tỏa nhiệt nên khi tăng nhiệt độ cân bằng chuyển dịch theo chiều giảm nhiệt độ → chiều nghịch

Chất xúc tác không ảnh hưởng đế chuyển dịch cân bằng.

Tăng áp suất cân bằng chuyển dịch theo chiều giảm áp suất là chiều giảm số mol phân tử khí → chiều nghịch

Loại bỏ hơi nước cân bằng sẽ chuyển dịch theoc chiều tăng hơi nước → chiều thuận.

Cứ 500 gam dung dịch X ⇔ 17 gam

→ 50 gam dung dịch X → gam hỗn hợp NaOH, KOH và Ca(OH)₂

⇒ Trung hòa vừa đủ: n_H+ = n_OH- = 0,04 mol

⇒ m_OH- = 0,04.17 = 0,68 gam

Hỗn hợp: NaOH, KOH, Ca(OH)₂

m_{hỗn hợp} = m_{kim loại} + m_OH- = 1,7 gam.

⇒ m_{kim loại} = 1,7 - 0,68 = 1,02 gam

Áp dụng bảo toàn Cl:

n_HCl = n_Cl- = 0,04 mol

Muối khan gồm: NaCl, KCl, CaCl₂ 

m_muối = m_{kim loại} + m_Cl^- = 1,02 + 0,04.35,5 = 2,44 gam.

Chất điện li yếu là chất khi tan trong nước chỉ có một phần số phân tử chất tan phân li ra ion, phần còn lại vẫn tồn tại ở dạng phân tử trong dung dịch.

Chất điện li yếu là CH₃COOH

Ta có:

[H⁺] = 10^–pH =  10^−10,94 = 1,15.10⁻¹¹ M

[H⁺].[OH]^– = 10^–14

Tích số ion của nước (K_W)

Giá trị K_w = [H⁺].[OH^-] là một hằng số, chỉ phụ thuộc vào nhiệt độ.

Khi một hệ ở trạng thái cân bằng, nồng độ của các chất trong hệ không đổi.

Áp suất không ảnh hưởng đến cân bằng hóa học có tổng hệ số chất khí hai vế bằng nhau.

Vậy khi thay đổi áp suất cân bằng hóa học bị chuyển dịch là: (1); (3); (4)

Không bị chuyển dịch là: (2) và (5)

Base phân li hoàn toàn trong nước: NaOH

Quá trình phân li các chất tan khi trong nước tạo thành các ion gọi là sự điện li

Phản ứng xảy ra:

H⁺ + OH⁻ → H₂O

Ta có HCl có pH = 1 => [H⁺] = 0,1 mol 

→ n_H+ = 0,1.0,1 = 0,01 mol

n_KOH = 0,1.0,1= 0,01 mol;

n_NaOH = 0,1.a = 0,1a mol

→ n_OH− = n_NaOH + n_KOH = 0,01 + 0,1a mol

Vì dung dịch sau phản ứng có pH = 12 nên kiềm dư

[OH⁻dư] = 10^−pOH= 10⁻² = 0,01 

→ n_OH−dư = 0,01.0,2 = 0,002 = 0,01 + 0,1a − 0,01

→ a = 0,02.

Dung dịch C có pH = 7 H⁺ và OH^- phản ứng vừa đủ, hay n_H+ = n_OH-

∑n_H⁺ = 2.0,1.0,1 + 0,1.0,2 = 0,04 mol

∑n_OH− = 0, 2 V + 0,3V = 0,5V mol

⇒ 0,04 = 0,5V ⇒ V = 0,08 lít = 80 ml

Các yếu tố ảnh hưởng đến cân bằng trên là:

(1) tăng nhiệt độ (yếu tố nhiệt độ) có ảnh hưởng.

(2) thêm một lượng hơi nước (yếu tố nồng độ) có ảnh hưởng.

(3) thêm một lượng H₂ (yếu tố nồng độ) có ảnh hưởng.

(4) tăng áp suất chung của hệ không ảnh hưởng vì không có sự chênh lệch về số mol khí 2 vế của cân bằng.

(5) dùng chất xúc tác không ảnh hưởng.

Vì pH của nước mưa bị ô nhiễm thấp hơn pH của nước mưa không bị ô nhiễm nên nồng độ H⁺ trong nước mưa bị ô nhiễm cao hơn trong nước mưa không bị ô nhiễm. Vậy nồng độ ion OH⁻ trong nước mưa bị ô nhiễm thấp hơn so với trong nước mưa không bị ô nhiễm.