Luyện tập Thạch quyển. Nội lực và tác động của nội lực đến địa hình bề mặt Trái Đất

Địa luỹ thường được sinh ra trong điều kiện các lớp đá trồi lên trên, còn địa hào thường được sinh ra trong điều kiện các lớp đá sụt xuống.

Do chịu tác động của vận động tạo núi An-pơ – Hima-lay-a, địa hình nước ta được nâng cao trẻ hóa, cường độ nâng lên mạnh nhất ở khu vực Tây Bắc.

⇒ Địa hình có tính phân bậc và thấp dần từ tây bắc xuống đông nam (khu vực Tây Bắc có địa hình cao và đồ sộ nhất cả nước).

Nguyên nhân của nội lực chủ yếu do nguồn năng lượng từ quá trình phân hủy các chất phóng xạ, sự sắp xếp vật chất theo trong lực và các phản ứng hóa học, ... xảy ra bên trong Trái Đất.

Vận động theo phương thẳng đứng (nâng lên, hạ xuống) của vỏ trái đất diễn ra trên diện tích rộng lớn, xảy ra rất chậm và lâu dài ⇒ kết quả gây ra hiện tượng biển tiến và biển thoái

- Ở nơi địa hình được nâng lên cao → mực nước biển hạ thấp → biển thoái.

- Ở nơi địa hình hạ thấp → mực nước biển dâng cao → biển tiến.

Tầng đá trầm tích có đặc điểm: là tầng nằm trên cùng trong lớp vỏ Trái Đất, do các vật liệu vụn, nhỏ bị nén chặt tạo thành; phân bố không liên tục khắp bề mặt Trái Đất, có nơi rất mỏng, nơi dày tới 15 km.

Đứt gãy Sông Hồng là một hệ thống đứt gãy trượt bằng gồm đứt gãy chính và nhiều đứt gãy phụ kéo dài từ Duy Tây, Vân Nam, Trung Quốc chạy dọc thung lũng sông Hồng đến vịnh Bắc Bộ, với chiều dài trên 1560 km → Ở Việt Nam, sông Hồng chảy trên một đứt gãy kiến tạo.

Địa hình nếp uốn sinh ra hiện tượng nén ép.

Nội lực là lực sinh ra từ bên trong Trái Đất.

Vận động theo phương nằm ngang làm cho vỏ Trái Đất bị nén ép ở chỗ này và tách dãn ở chỗ khác, gây ra hiện tượng uốn nếp và đứt gãy, sinh ra những địa luỹ, địa hào và hiện tượng động đất, núi lửa,…

Tại những khu vực cấu tạo bởi đá cứng, vận động kiến tạo làm các lớp đá của vỏ Trái Đất bị nứt vỡ, hình thành các vết nứt hoặc đứt gãy kéo dài. Hai bên đứt gãy có bộ phận được nâng lên (tạo thành dãy núi, khối núi,...) và có bộ phận hạ thấp (tạo thành thung lũng). Các đứt gãy lớn đã tạo điều kiện để hình thành nhiều thung lũng sông trên bề mặt Trái Đất.

Vỏ Trái Đất và phần trên của lớp man-ti được gọi là thạch quyển.

Hiện tượng động đất, núi lửa thường xảy ra ở nơi tiếp xúc của các mảng kiến tạo.

Địa luỹ thường được sinh ra trong điều kiện các lớp đá trồi lên trên, còn địa hào thường được sinh ra trong điều kiện các lớp đá sụt xuống.

So với vỏ Trái Đất, chiều dày của thạch quyển dày hơn.